Επιστροφή

Ομιλία του Υφυπoυργού Οικονομικών, αρμόδιου για το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα, κ. Γιώργου Ζαββού στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής

 

Η ομιλία δόθηκε κατά τη συνέχιση της επεξεργασίας και εξέτασης του σχεδίου νόμου του Υπ. Οικονομικών: «Τροποποίηση του ν. 4557/2018 (Α΄139) για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας – Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/843 (L 156) και του άρθρου 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/2177 (L 334) στις 01/10/2020 (4η συνεδρίαση – β’ ανάγνωση).

 

Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα η συνέχεια της σημερινής συζήτησης, όπου είδα εξαιρετικά προετοιμασμένους τους Εισηγητές και μάλιστα με έρευνα την οποία έχουν κάνει σε φαινόμενα τα οποία έχουν συμβεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Φαινόμενα τα οποία δείχνουν την τεράστια δυσκολία, η οποία υπάρχει ώστε να αντιμετωπιστεί η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και παράλληλα η καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Χθες πάλι αναφέρθηκα, γιατί ήταν αρκετά πρόσφατο, στο γεγονός της εξάρθρωσης μιας τρομοκρατικής οργάνωσης από τις γαλλικές διωκτικές αρχές , η οποία χρησιμοποιούσε σε πολύ μεγάλη έκταση τις νέες δυνατότητες που παρέχουν τα εικονικά νομίσματα, ώστε να μπορέσει να πραγματοποιήσει τους παράνομους σκοπούς της.

Είμαστε σαφώς αντιμέτωποι με έναν κινούμενο στόχο, με μία κινούμενη άμμο την οποία όμως, ο νομοθέτης, τα κράτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες αρχές δεν μπορούν να αφήσουν περιμένοντας να βελτιωθούν όλα.

Λαμβάνονται μέτρα αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο με τις συνεχώς ανανεούμενες Οδηγίες, την 5η Οδηγία, στην οποία προσαρμόζουμε το ελληνικό δίκαιο, συζητάμε σήμερα και θα την ψηφίσουμε, την 6η και την 7η Οδηγία που έρχονται, και έτσι, εντάσσεται στο νομικό πλαίσιο η εμπειρία από κάθε πρόσφατο σχετικό φαινόμενο και κλείνουν όσες δυνατόν περισσότερες «τρύπες» υπάρχουν στις εποπτικές και ελεγκτικές αρχές.

Η αρχιτεκτονική του νομοθετήματος στηρίζεται στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, στην υποχρέωση να συμπεριλαμβάνονται όλοι και όπως είπαμε και τα κόμματα, παρά τις δυστοκίες που έχει εδώ το Κ.Κ.Ε. Επίσης, έχει ανατεθεί στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ως ο κεντρικός εποπτικός φορέας, να αντιμετωπίσει και τα οποιαδήποτε φαινόμενα παρουσιαστούν από τα εικονικά νομίσματα, καθώς θεωρήσαμε ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι ο καταλληλότερος φορέας, δεδομένου ότι έχει σχετική εμπειρία, ιδιαίτερα ως προς την εποπτεία των θεμάτων που αφορούν μετοχές, ομόλογα.

Ωστόσο, όσο προχωρά η διερεύνηση και η «ζύμωση» γύρω από αυτά τα θέματα και εφόσον χρειαστεί, θα υπάρξει και διεύρυνση αυτών των δυνατοτήτων, αλλά σίγουρα για να μπορέσει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς να κάνει σωστά τη δουλειά της θα πρέπει να υπάρξει μια πολύ στενή συνεργασία με όλες τις αρμόδιες εποπτικές αρχές. Είναι κάτι που προβλέπει ο νόμος, είναι κάτι που θα γίνει ακόμα καλύτερα, πιστεύουμε, στην πράξη, γιατί ακόμα και μία αρχή δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο πολύπλοκο, δύστοκο, ακανθώδες φαινόμενο.

 Θα ήθελα να πω ιδιαίτερα για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, όπως είχα την ευκαιρία να πω εχθές, ότι η Κυβέρνηση θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να ενισχυθεί το στελεχιακό προσωπικό της. Επίσης, η Κυβέρνηση θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να υπάρξει εκπαίδευση όπως και στις άλλες εποπτικές αρχές, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το ξέπλυμα χρήματος, που συντελείται μέσω των εικονικών νομισμάτων.

 Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αναφερθώ εν συντομία στις πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις που έκαναν οι Εισηγητές και οι Ειδικοί Αγορητές των κομμάτων.

 Ξεκινώ από τον κύριο Συρμαλένιο, Εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος είπε ότι είναι σωστή η αυστηροποίηση του πλαισίου όσο χρειάζεται, και η διεύρυνση των υπόχρεων προσώπων. Ακόμα, είπε ότι χρειάζεται η αυστηροποίηση του πλαισίου σε σχέση με τις τρίτες χώρες που χαρακτηρίζονται βάσει του καταλόγου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως χώρες υψηλού κινδύνου.

Τόνισα τα σχετικά με την ανάγκη αποτελεσματικότητας στη λειτουργία όλων των εποπτικών αρχών και ήθελα να πω ότι συμφωνούμε πλήρως και στηρίζουμε το έργο αυτών των αρχών. Εισάγουμε διατάξεις για να διευκολυνθεί η συνεργασία των αρχών και ευτυχώς η χώρα και πέρυσι έκανε βήματα. Δίνουμε εύσημα όχι μόνο στον εαυτό μας, αλλά και στην προηγούμενη Κυβέρνηση, καθώς έχει γίνει μια δουλειά που διασφαλίζει τη συνέχεια του κράτους-ακόμα και από την προηγούμενη Κυβέρνηση - σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα της αντιμετώπισης του ξεπλύματος χρήματος.

Όσον αφορά την παρέμβαση/ομιλία του κυρίου Κατρίνη, Ειδικού Αγορητή του ΚΙΝ.ΑΛ. θα ήθελα να πω ότι, σχετικά με το σχόλιό του για τα τελωνεία και το ρόλο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, όπως ξέρετε, αυτή τη στιγμή είναι ανεξάρτητη η Α.Α.Δ.Ε., Αρχή στης οποίας τη λειτουργία δεν μπορούμε, προφανώς, να παρεισφρήσουμε. Είναι κάποιες, όμως, παρατηρήσεις που θα τις δούμε με τον αρμόδιο ομόλογό μου, τον κύριο Βεσυρόπουλο και θα επανέλθουμε.

Θέλω να πω ότι ακούω θετικές παρατηρήσεις, όχι μόνο από τον κ. Κατρίνη, αλλά και από τους άλλους, και όπου μπορούμε να εισάγουμε νομοτεχνικές βελτιώσεις, θα το μελετήσουμε και να είστε σίγουροι ότι θα το κάνουμε.

Σχετικά με τις παρατηρήσεις που έκανε η εκπρόσωπος του ΚΚΕ, βλέπω ότι επαναφέρει το ζήτημα της καταχώρισης στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων των εργατικών σωματείων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εργαζομένων. Θα ήθελα να σας πω ότι, από όσο γνωρίζουμε, σε κανένα κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εξαιρούνται. Θα ήθελα να επαναλάβω ότι ο στόχος μας είναι η διαφάνεια των δομών και σε κάθε περίπτωση δεν προβλέπεται να εισάγουμε εμείς εξαίρεση σε αυτό το θέμα, που αφορά, κυρίως, το θέμα της καταγραφής των πραγματικών δικαιούχων. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι θα περίμενα από το ΚΚΕ να είναι λίγο πιο αυστηρό, γιατί είπε χθες ότι είναι το καπιταλιστικό σύστημα και οι παρενέργειες του που δημιουργούν το φαινόμενο του ξεπλύματος χρήματος. Θα περιμέναμε από εσάς να μας ζητήσετε ακόμα περισσότερη αυστηρότητα και όχι να μας ζητάτε να βγάλουμε τα κόμματα από αυτόν τον έλεγχο. Ελπίζω ότι θα επανέλθετε σε αυτό, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε κάποια εξαίρεση σε κάτι που είναι κανόνας και στη χώρα μας, αλλά και σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ευχαριστώ τον κ. Βιλιάρδο, της Ελληνικής Λύσης, για τις πολύ λεπτομερειακές παρατηρήσεις του. Δεν μπορώ να τις σχολιάσω μία-μία, αλλά θα ήθελα να πω ότι, όσον αφορά το άρθρο 7, καθορίζονται οι λόγοι προστασίας των προσώπων που καλούνται να καταχωρηθούν και η Ελλάδα ασκεί τη διακριτική ευχέρεια που της δίνει, όπως ξέρουμε, η Οδηγία, όχι τόσο για νομικά πρόσωπα και τράπεζες, αλλά για φυσικά πρόσωπα που αποδεικνύουν ότι διατρέχουν δυσανάλογο κίνδυνο απάτης, εκβίασης, απειλών ή έχουν ανικανότητα προς δικαιοπραξία.

Σχετικά με τις παρατηρήσεις σας για το άρθρο 17, οι οποίες αφορούν τα καταπιστεύματα,  έχετε δίκιο ότι η ελληνική έννομη τάξη δεν προβλέπει trust. Εξάλλου δεν πρόκειται για κάποια υποχρέωση που πηγάζει από την Οδηγία, αλλά έχουμε και μια εξίσωση να λύσουμε με σκοπό την επίτευξη της διαφάνειας για τις εταιρικές, αλλά και τις άλλες νομικές οντότητες.

Σχετικά με την ανταλλαγή των πληροφοριών θα ήθελα να σας θυμίσω ότι η καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος αφορά ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, και αυτό αποτελεί ένα βασικό έρεισμα, ώστε να μπορέσουμε να διασφαλίσουμε την απρόσκοπτη ροή των πληροφοριών. Είμαι στη διάθεσή σας για ακόμα περισσότερες, ενδεχομένως, παρατηρήσεις και διευκρινίσεις.

Σχετικά με τις παρατηρήσεις του εκπροσώπου του ΜέΡΑ25, του κ. Αρσένη, η Κυβέρνηση, με αυτό το νομοσχέδιο κάνει αρκετά βήματα μπροστά για την πάταξη του οδυνηρού φαινομένου του ξεπλύματος χρήματος. Όσο για τα θέματα στα οποία  αναφερθήκατε και αφορούν  την φοροδιαφυγή, δεν είμαι αρμόδιος. Αρμόδιος είναι ο κ. Βεσυρόπουλος και σε αυτόν θα παραπέμψω τις παρατηρήσεις σας.

Σχετικά με τις παρατηρήσεις του κ. Βολουδάκη, θα ήθελα να πω ότι έχουμε για τα ιδρύματα πληρωμών τον νόμο 4457, τον οποίο γνωρίζετε. Έπειτα, υπάρχει ο Κανονισμός 2015/847 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπάρχουν σχετικοί κανόνες για όλα τα κράτη – μέλη. Θέλουμε να δούμε αν η Ελλάδα μπορεί να προβλέψει κάτι παραπάνω. Ήδη έχουμε συζητήσει και θα συζητήσουμε ακόμα περισσότερο, τις μέρες που έρχονται την πρότασή σας με την Τράπεζα της Ελλάδος. Θα πρέπει, όμως, να σκεφτούμε συνολικά τις επιπτώσεις, να δούμε μήπως αυτό μπορεί να δημιουργήσει και κάποιο ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Θα ήθελα να πω, από όσο ξέρω, ότι ο Κανονισμός προβλέπει, ότι για πάνω από 1000 € χρειάζεται μάλλον Α.Φ.Μ. αλλά και αυτό θα μπορέσουμε να το δούμε.

                Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευτές, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για όλες τις παρατηρήσεις. Σας είπα και πάλι ότι θα κάνουμε το παν για να μπορέσουμε να τις εντάξουμε μέσα σε ενδεχόμενες τροποποιήσεις ώστε να βελτιωθεί αυτό το κείμενο. Είναι σημαντικό, ένα τέτοιο νομοσχέδιο, όπως έγινε και με τα προηγούμενα, όπως αυτό της εταιρικής διακυβέρνησης, να έχει πολύ μεγάλη πλειοψηφία στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Να ψηφιστεί ει δυνατόν, από όλες τις παρατάξεις των κομμάτων, περνώντας έτσι ένα μήνυμα στην κοινωνία μας, ότι το κοινοβούλιο μπορεί να αντιμετωπίζει και έχει την βούληση, την διάθεση, αλλά και την ικανότητα να αντιμετωπίζει με κάθε τρόπο και με τις βέλτιστες πρακτικές που προσφέρει η Ε.Ε. την αντιμετώπιση του φαινομένου του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.