Επιστροφή

Ομιλία του Υφ. Οικονομικών, αρμόδιου για το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα, Γιώργου Ζαββού, στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη μόνη συζήτηση και ψήφιση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου: «Πλαίσιο χορήγησης μικροχρηματοδοτήσεων, ρυθμίσεις χρηματοπιστωτικού τομέα και άλλες διατάξεις» στις 30/6/2020

ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, με το υπό συζήτηση και ψήφιση νομοσχέδιο και με όλες τις συζητήσεις οι οποίες έγιναν διεξοδικά, με λεπτομέρεια και με παραγωγική διάθεση δείξαμε πως τόσο η Εθνική Αντιπροσωπεία όσο και οι κοινωνικοί φορείς θέλουν αυτό το νόμο, ο οποίος έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό που υπάρχει στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των ευάλωτων ομάδων, όλων εκείνων των νέων, των φοιτητών, των γυναικών που θέλουν να μπουν στην παραγωγική διαδικασία.

Κυρίως όμως το νομοσχέδιο αυτό έδειξε ότι υπάρχει μια στρατηγική της Κυβέρνησης για θέματα ανάπτυξης και ιδιαίτερα για τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, ιδιαίτερα μέσω της δημιουργίας νέων χρηματοδοτικών εργαλείων που θα καλύψουν σημαντικές ανάγκες. Βλέπουμε τη συνέπεια και τη μεθοδικότητα με την οποία η Κυβέρνηση μέσα σε έναν χρόνο έχει φέρει νομοσχέδια, νόμους-τομές.
Πρώτον, έχουμε τον ΗΡΑΚΛΗ ο οποίος υιοθετήθηκε και λειτουργεί με επιτυχία,  δεύτερον έχουμε το νομοσχέδιο που είναι υπό ψήφιση για τις μικροχρηματοδοτήσεις, τρίτον έχουμε το νομοσχέδιο που κατατέθηκε χθες και αφορά τον εκσυγχρονισμό της Κεφαλαιαγοράς και ιδιαίτερα το θέμα της εταιρικής διακυβέρνησης και, τέταρτον, θα φέρουμε  το νομοσχέδιο για το ξέπλυμα χρήματος το οποίο θα έρθει στη Βουλή εντός των επόμενων ημερών.

Κύριε Πρόεδρε, αναδείχθηκε επίσης ότι υπάρχει μία σύγκλιση απόψεων και σε αυτή τη σύγκλιση βρίσκει κανείς μία πολιτική και διοικητική συνέχεια. Συμφωνήσαμε ότι είναι σημαντικό να υπάρξουν αυτές οι καινοτόμες μεταβολές σ’ αυτή τη σημαντική και δύσκολη συγκυρία που καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και, κυρίως, την ενίσχυση των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, οι οποίες κινδυνεύουν να αποκοπούν από την παραγωγική διαδικασία μέσω του αποκλεισμού τους από τον τραπεζικό δανεισμό.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι αυτό το νομοσχέδιο έχει ορισμένες σημαντικές καινοτομίες. Πρώτον, οι δικαιούχοι μπορούν να λαμβάνουν χρηματοδότηση έως 25.000 ευρώ. Δικαιούχοι είναι οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, τα φυσικά πρόσωπα για να ασκήσουν κάποια επιχειρηματική δραστηριότητα, οι φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Δεύτερον, μαζί με τη χρηματοδότηση αυτή παρέχονται  και  συμβουλευτικές υπηρεσίες στους δικαιούχους μικροχρηματοδοτήσεων, ώστε να έχουν μια μικρή βοήθεια στα πρώτα βήματα της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας. Τρίτον, σε αντίθεση με τον τραπεζικό δανεισμό, δεν ζητούνται από τους δικαιούχους εμπράγματες εξασφαλίσεις. Τέταρτον, υπάρχει ευελιξία στην εταιρική μορφή με την οποία θα μπορούν να λειτουργούν οι πάροχοι μικροχρηματοδοτήσεων, δηλαδή θα μπορούν να λειτουργούν είτε ως κεφαλαιουχικές είτε ως αστικές εταιρείες αποκλειστικού σκοπού.

Θα ήθελα να πω ότι η αρχιτεκτονική της θωράκισης και της προστασίας που διασφαλίζει αυτό το νομοσχέδιο έχει προσπαθήσει να βρει μία χρυσή τομή ανάμεσα στην ευελιξία που χρειάζεται για την παροχή των μικροχρηματοδοτήσεων σε ταχύτητα χρονικά διαστήματα και στη διασφάλιση εκείνη ώστε, όπως είπαν ορισμένοι, να μην εισδύουν στην αγορά ύποπτα στοιχεία. Γι’ αυτό, αποφασίσαμε και προτείναμε η αδειοδότηση και η εποπτεία των παρόχων να γίνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Επ’ αυτού θα ήθελα να πω στον εισηγητή της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ότι η απόφαση αυτή πάρθηκε μετά από συγκεκριμένη σκέψη. Και πάλι λέω ότι η Τράπεζα της Ελλάδος ήταν η μόνη, η οποία μπορούσε να αναλάβει την εποπτεία, γιατί έχουμε δει ότι το ίδιο πράγμα γίνεται και στις περισσότερες χώρες όπου υπάρχει ο θεσμός των μικροχρηματοδοτήσεων. Δηλαδή οι εποπτικές αρχές των τραπεζών εποπτεύουν και τους παρόχους μικροχρηματοδοτήσεων.

Επίσης, οι εποπτικές αρχές των τραπεζών έχουν τη δυνατότητα να εποπτεύουν ιδρύματα, τα οποία παρέχουν χρηματοδοτήσεις, όπως στην περίπτωση της Ελλάδος που διέπονται από τις διατάξεις της νομοθεσίας που εφαρμόζονται οριζόντια, δηλαδή με το άρθρο 153 του ν. 4261/2014, το οποίο καλύπτει και τις κυρώσεις. Δεν πιστεύουμε ότι θα ήταν σκόπιμο σε αυτή τη διαδικασία να δοθούν εξίσου σημαντικές δυνατότητες εποπτείας και σε κάποιο Υπουργείο.

Το δεύτερο στοιχείο της αρχιτεκτονικής του νομοσχεδίου είναι η εταιρική διακυβέρνηση, η οποία προϋποθέτει τον ορισμό δύο προσώπων τα οποία θα είναι υπεύθυνα για την τήρηση της στρατηγικής του Ιδρύματος και τα οποία θα πρέπει να διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα και, βέβαια, ισοδύναμη πείρα στον χρηματοπιστωτικό, επιχειρηματικό ή νομικό τομέα ή στη διοίκηση επιχειρήσεων.
Επίσης, το νομοσχέδιο απαιτεί από τα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων να έχουν σαφή οργανωτική δομή και διαφανείς διαδικασίες, με συγκεκριμένες συνεπείς γραμμές ευθύνης, αποτελεσματικές διαδικασίες εντοπισμού, διαχείρισης, παρακολούθησης και αναφοράς των κινδύνων. Επίσης, τα ιδρύματα πρέπει να διαθέτουν επιχειρηματικό σχέδιο και μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου.

Το τρίτο στοιχείο της αρχιτεκτονικής του νομοσχεδίου είναι ότι εφαρμόζονται απόλυτα οι διατάξεις εναντίον του ξεπλύματος χρήματος που εφαρμόζονται και στις τράπεζες και αυτό διασφαλίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Το τέταρτο στοιχείο είναι ότι εφαρμόζονται οι διατάξεις της προστασίας του καταναλωτή. Εδώ θα ήθελα να πω ότι για την προστασία των καταναλωτών είναι σωστό αυτό που είπε ο εισηγητής της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ότι όταν το νομοσχέδιο είχε αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση υπήρχαν διατάξεις για την προστασία του καταναλωτή. Ωστόσο, μετά από συνεργασία με τις αρμόδιες Διευθύνσεις στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κρίθηκε αναγκαίο να αφαιρεθούν προς αποφυγή σύγχυσης. Οι γενικοί όροι συναλλαγών ισχύουν και για τα φυσικά πρόσωπα και για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Επίσης, ισχύουν και οι υπόλοιποι κανόνες της κείμενης νομοθεσίας που αφορούν την προστασία των καταναλωτών. Άρα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ως προς την προστασία των καταναλωτών.

Ως προς το θέμα των νομοθετικών βελτιώσεων που αποτελούν και το αποτέλεσμα της σύγκλισης των απόψεων που εκφράστηκαν, αναφέρω τη δυνατότητα της διευρυμένης εταιρικής μορφής των ιδρυμάτων μικροχρηματοδοτήσεων  και τη μείωση του ποσού του αρχικού κεφαλαίου των ιδρυμάτων. Διευρύναμε τους δικαιούχους μικροχρηματοδότησης με την προσθήκη των φορέων της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.
Σχετικά με το επιτόκιο, θέμα το οποίο συζητήσαμε εκτενώς, καταλήξαμε στη λύση που δίνει τη δυνατότητα στον Υπουργό Οικονομικών να ορίζει ανά πάσα στιγμή και οσάκις κρίνει αναγκαίο το ανώτατο όριο ως μέσο αποτροπής τυχόν τοκογλυφικών πρακτικών.

Επίσης, δώσαμε τη δυνατότητα σύστασης ιδρυμάτων παροχής μικροχρηματοδοτήσεων στους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στα Επιμελητήρια, εφ’ όσον εξασφαλίζουν όμως τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα τουλάχιστον σε ποσοστό 40%.
Επίσης, δεσμευθήκαμε για την κατάθεση στη Βουλή ετήσιας έκθεσης από το Υπουργείο Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε η Βουλή, η Εθνική Αντιπροσωπεία να αξιολογεί το πλαίσιο λειτουργίας των μικροχρηματοδοτήσεων, να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να προτείνει ενδεχομένως βελτιώσεις στο πλαίσιο.
Κυρίως, όμως, με τροπολογία που καταθέσαμε και όπως ζητήθηκε από τη Βουλή, εισάγουμε πλέον και έλεγχο καταλληλότητας των μετόχων που αποκτούν ειδική συμμετοχή σε ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων και έτσι ασκούν τον έλεγχο του ιδρύματος. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται μεταξύ άλλων στην αξιολόγηση της κατάρτισης, της εμπειρίας, της περιουσιακής κατάστασης και του ποινικού μητρώου.

Θα ήθελα να πω σχετικά με την παρέμβαση του κ. Κατρίνη για τις μεταβατικές διατάξεις, ότι με νομοτεχνική βελτίωση που κατατέθηκε στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση επί της αρχής του νομοσχεδίου αποσαφηνίστηκε ότι το μεταβατικό διάστημα λειτουργίας χωρίς αδειοδότηση αφορά μόνο επιχειρήσεις-οντότητες με έδρα την Ελλάδα, που έχουν λάβει πιστοποίηση από τον Κώδικα Καλής Πρακτικής για τη χορήγηση μικροπιστώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έχουν καταθέσει το αρχικό κεφάλαιο των 250.000 ευρώ. Άρα, δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία επί τούτου.
Κυρίως, όμως, γι’ αυτούς οι οποίοι και στην προηγούμενη συζήτηση και σήμερα μίλησαν για φόβους σχετικά με ενδεχόμενες προσπάθειες αλλοδαπών και μεταναστών να ωφεληθούν από χρηματοδοτήσεις τις οποίες δεν θα μπορούν αργότερα να αποπληρώσουν, θέλω να πω ότι καταθέτει σήμερα η Κυβέρνηση στην Εθνική Αντιπροσωπεία νομοτεχνική βελτίωση, βάσει της οποίας στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 15, μετά από τις λέξεις «ευάλωτες κοινωνικά ομάδες» προστίθενται οι λέξεις «με τουλάχιστον δεκαετή φορολογική κατοικία στην Ελλάδα».

Ελπίζουμε ότι έτσι δεν θα υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αφ’ ενός καλύπτονται αυτές οι υποθετικές περιπτώσεις, αλλά από την άλλη μεριά δεν αποκλείονται από τις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες οι φοιτητές και οι άλλοι.

Κύριε Πρόεδρε, κλείνοντας, θα ήθελα να πω ότι με το νομοσχέδιο αυτό η στρατηγική της Κυβέρνησης –και με όλα τα προηγούμενα που φέραμε αυτόν τον χρόνο- εντάσσεται στους μεγάλους άξονες που διαμορφώνουν αυτή τη στιγμή τη μετά την κρίση Ευρώπη.

Πρώτον, την Ευρώπη που έχει μια νομισματική διάσταση που υλοποιείται κυρίως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα γιατί, όπως γνωρίζουμε, σε μια κρίσιμη στιγμή της κρίσης με προσωπική παρέμβαση του Πρωθυπουργού διασφαλίστηκε η πρόσβαση για τις ελληνικές τράπεζες στη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με το περίφημο Waiver.

Δεύτερον, όπως ξέρετε, αυτή τη στιγμή η Κυβέρνηση μαζί με τους άλλους εταίρους διαμορφώνουν τις υπό διαπραγμάτευση παραμέτρους του Ταμείου Ανάκαμψης που αποτελεί ένα μοναδικό εργαλείο οιονεί δημοσιονομικής παρέμβασης, το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα και την ευκαιρία στη χώρα μας για έναν νέο δυναμικό μετασχηματισμό του παραγωγικού ιστού της.

Τρίτον, πρωτοστατούμε σε όλες τις δράσεις που αφορούν στην ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης.

Τέταρτον, υποστηρίζουμε τις πρωτοβουλίες για την πλήρη ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κεφαλαιαγορών, ιδιαίτερα μέσω της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών με πραγματικές εξουσίες.

Πέμπτον, συντονίζουμε τις δραστηριότητες για την πράσινη ανάπτυξη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Κύριος σκοπός του τραπεζικού συστήματος αυτή τη στιγμή είναι οι τράπεζες να καταστούν ο πραγματικός ιμάντας μετάδοσης της τεράστιας ρευστότητας που θα υπάρχει στο άμεσο χρονικό διάστημα στην πραγματική οικονομία, γιατί χρειάζεται πραγματικά να έχουμε ένα ανταγωνιστικό τραπεζικό σύστημα, φθηνή χρηματοδότηση στην πραγματική οικονομία και κυρίως, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ

Ειπώθηκαν πάρα πολλά στις προηγούμενες παρεμβάσεις, είναι μεγάλο το φάσμα των παρατηρήσεων, και θα έλεγα και ότι κάποιες παρατηρήσεις ήταν αρκετά περίεργες, ειδικά όταν έρχονται από αυτούς, που λίγα χρόνια πριν, σε υπεύθυνη θέση, έπαιξαν το μέλλον της χώρας στα ζάρια. Αυτούς που εκτόξευσαν τα «κόκκινα» δάνεια στα ύψη, πρωτοφανή κατάσταση για μια χώρα της Ευρωζώνης, στέλνοντας το πιο παραγωγικό κομμάτι αυτής της χώρας στην ξενιτιά -τετρακόσιες με πεντακόσιες χιλιάδες νέοι έχουν ξενιτευτεί, έχοντας επιβάλει περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων και ονειρευόμενοι στην ουσία κάποια χώρα σαν αυτή στην οποία προαναφέρθηκαν, δηλαδή το Μπαγκλαντές.

Επιπλέον, δεν τους φαίνεται και πολύ αποτελεσματικός ο «Ηρακλής», δηλαδή ένα μοναδικής εμβέλειας εγχείρημα για τη μείωση των «κόκκινων» δανείων, τα οποία αυτοί σε μεγάλο βαθμό δημιούργησαν. Με το εγχείρημα της Κυβέρνησης αυτής στόχος είναι να μειωθούν τα «κόκκινα» δάνεια σε τέτοιον βαθμό, ώστε  να μπορέσει και πάλι ο τραπεζικός τομέας να διαδραματίσει τον ρόλο εκείνο για τον οποίον είναι προορισμένος, δηλαδή να παράσχει φθηνή χρηματοδότηση στην πραγματική οικονομία, σ’ αυτούς τους οποίους  γονάτισαν εκείνοι που πριν από λίγα χρόνια βρίσκονταν σε θέσεις εξουσίας.

Αλλά, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να απαντήσω πιο συγκεκριμένα σε ορισμένες παρατηρήσεις του κ. Τσακαλώτου, αν και θέλω να πω ότι οι διάφοροι Υπουργοί που θα ακολουθήσουν θα απαντήσουν και στα συγκεκριμένα ερωτήματα τα οποία ετέθησαν. Για το αν και πώς χειρίζεται η Κυβέρνηση τα θέματα του «μαξιλαριού» ρευστότητας και τα άλλα έχουν δοθεί εξηγήσεις. Θέλω όμως να πω ότι γίνεται εν τοις πράγμασι λελογισμένη χρήση των υπαρχόντων εργαλείων και ταμείων. Είναι εντεταγμένα σε μια πραγματική στρατηγική, γιατί η Ελλάδα έχει ήδη σημαντική, απρόσκοπτη πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές με πολύ χαμηλά επιτόκια, κάτι που δεν ήταν δυνατόν χρόνια πριν. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν αυτή την ευνοϊκή πρόσβαση στις αγορές, λόγω της επιτυχίας του Έλληνα Πρωθυπουργού, να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και γιατί με τις ενέργειες της ελληνικής Κυβέρνησης γίνεται δυνατή, σήμερα και μέσα στους επόμενους μήνες, η υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο θα δώσει όλους εκείνους τους αναγκαίους πόρους, ώστε να πραγματοποιηθεί σύντομα ο παραγωγικός μετασχηματισμός της χώρας, η οποία έχει μια πραγματικά δυναμική αναπτυξιακή προοπτική.

Κύριε Πρόεδρε, επειδή ο κ. Αποστόλου αναφέρθηκε συγκεκριμένα στον «Ηρακλή», θα ήθελα να πω ότι έχει δημιουργήσει ένα περίεργο μίγμα διατεταγμένης απαισιοδοξίας, το οποίο δεν βοηθάει τον πολίτη, καθώς έχει βάλει τον «Ηρακλή» μαζί με τα θέματα εξυγίανσης και μαζί με τα θέματα προστασίας πρώτης κατοικίας. Θα ήθελα να πω ότι τουλάχιστον στον τραπεζικό τομέα η Κυβέρνηση έδειξε ότι είναι ικανή, μέσα σε χρόνο ρεκόρ, να σχεδιάσει, να διαπραγματευθεί, να νομοθετήσει και να εφαρμόσει εγχειρήματα στρατηγικής εμβέλειας, όπως ήταν αυτό του «Ηρακλή», που έχει σημαντικούς, συγκεκριμένους στόχους, να μειώσει τα «κόκκινα» δάνεια, τον μεγάλο βραχνά της ελληνικής οικονομίας. Με τέτοιες παρεμβάσεις θα μπορέσουν οι τράπεζες σύντομα να διοχετεύσουν ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

Θα ήθελα να πω όμως τι δεν είναι και πάλι ο «Ηρακλής», γιατί μερικοί δεν το θυμούνται. Με τον «Ηρακλή» δεν αλλάζει το η νομική κατάσταση των δανειοληπτών.  Ο «Ηρακλής» - και πάλι να το πούμε σαφώς- δεν ξεσπιτώνει. Οι τιτλοποιήσεις παρέχουν τη δυνατότητα στους διαχειριστές δανείων να κάνουν πολύ καλύτερες ρυθμίσεις από αυτές που έκαναν πριν οι τράπεζες και αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί πολλές από αυτές είναι ευεργετικές. Κυρίως όμως ο «Ηρακλής» βοηθάει να εντοπιστούν και να κυνηγηθούν οι κακοπληρωτές, οι μπαταχτσήδες.

Όσον αφορά το καθεστώς προστασίας πρώτης κατοικίας, έχετε υπόψη σας ότι η Κυβέρνηση πήρε σημαντική παράταση, ότι δημιουργείται ολόκληρο σύστημα-γέφυρα, βάσει του οποίου δίνεται ακόμα μεγαλύτερη παράταση και δυνατότητα κρατικής επιδότησης των δόσεων ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, ενώ για πρώτη φορά ευνοούνται οι ευσυνείδητοι δανειολήπτες. Έχουμε δηλαδή αυτή τη στιγμή ένα πλήρες πλαίσιο, μέσα στο οποίο και πάλι μπορεί να ορθοποδήσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και να δούμε καλύτερες μέρες.

Κύριε Πρόεδρε, ολοκληρώνω λέγοντας ότι υπάρχει ένα θέμα το οποίο αφορά την κατάργηση της εισφοράς του ν. 128/1975 για τα δάνεια που συνάπτουν οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης. Θα ήθελα να πω ότι επιλύθηκε ένα χρόνιο ζήτημα με τρόπο συμβατό προς τις αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τις γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, γιατί η γενική διατύπωση της νομοθεσίας δημιουργούσε ερμηνευτικά ζητήματα για το αν οι οι ΟΤΑ όφειλαν την εισφορά του ν. 128/1975. Οι ΟΤΑ δανείζονταν και η δανειακή σύμβαση επιβαρυνόταν με την εισφορά του ν. 128/1975 , αλλά  το Ελεγκτικό Συνέδριο ήρθε και ακύρωσε τη σχετική ρήτρα. Αυτή είναι η πραγματικότητα και αυτή, αν θέλετε, τη δυστοκία έρχεται τώρα να ρυθμίσει η Κυβέρνηση.

Θα ήθελα να απαντήσω ευθέως στην ερώτηση που έκανε για δεύτερη φορά ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΚΙΝΑΛ κ. Λοβέρδος. Την απάντησα την προηγούμενη φορά, αλλά είναι ευκαιρία να τα πούμε και σήμερα.

Η ερώτηση είναι ποια είναι η θέση μας για τα σχέδια μείωσης των «κόκκινων» δανείων μέσω της λεγόμενης bad bank, δηλαδή μιας κακής τράπεζας. Εδώ θα ήθελα να πω ότι λίγες μέρες πριν ο Πρωθυπουργός σε συνέντευξη που έδωσε σε διεθνές πρακτορείο απάντησε σαφώς. Διευκρίνισε ποια είναι η θέση της Κυβέρνησης λέγοντας ότι η Κυβέρνηση έχει αυτήν τη στιγμή ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο μείωσης των «κόκκινων» δανείων που είναι ο «Ηρακλής». Η Τράπεζα της Ελλάδος και οι άλλοι επεξεργάζονται θέματα σχετικά με bad bank που είναι ενδεχομένως χρήσιμη σαν ιδέα, αλλά δεν είναι της παρούσης.

Θα ήθελα να πω ότι χρειάζεται μια διευκρίνιση γιατί είναι ακανθώδες το θέμα, αλλά έχει και σημαντικές πολιτικές συνέπειες. Όταν λέμε «κακή τράπεζα», bad bank, πρέπει να σκεφτούμε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις. Η μία είναι μια κακή τράπεζα σε ευρωπαϊκό επίπεδο όπου υπάρχουν αυτή την περίοδο περί τα 500, 600 δισεκατομμύρια «κόκκινα» δάνεια και αν δημιουργηθεί ένα σχήμα τότε το κόστος θα αναλαμβάνουν ενδεχομένως τα ευρωπαϊκά ταμεία, δηλαδή όχι ο εθνικός φορολογούμενος. Πρόκειται για μια ιδέα που είχε κυκλοφορήσει πριν από χρόνια και ενδεχομένως να εκπονείται κάποιο σχέδιο σε κάποια ευρωπαϊκά όργανα.

Αυτό, όμως, που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι η ιδέα μιας εθνικής κακής τράπεζας, μιας εθνικής bad bank. Θα ήθελα να πω εδώ ότι το πρώτο σημαντικό θέμα που πρέπει κάποιος να εξετάσει –κι εσείς, κύριε Λοβέρδο- είναι ποιο είναι το δημοσιονομικό κόστος αυτής της ιδέας, δηλαδή πόσο κοστίζει και ποιος πληρώνει, γιατί όσοι μιλούν αυτήν τη στιγμή ή σκέφτονται ή σχεδιάζουν μια κακή τράπεζα, λένε παράλληλα ότι θα χρειαστούν ενδεχομένως περί τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ερώτηση είναι ποιος πληρώνει αυτό το κόστος. Ο Έλληνας φορολογούμενος; Αν είναι έτσι, πρέπει να το πούμε. Αν είναι έτσι, πρέπει να πούμε πού θα βρεθούν αυτά τα λεφτά;

Αυτό είναι το πιο σημαντικό ερώτημα που δεν απαντάει κανένας. Ο «Ηρακλής», ο οποίος αποτελεί την κορυφαία επιλογή και επιτυχία της Ελληνικής Κυβέρνησης ακριβώς σ’ αυτό το θέμα επιφορτίζει το κόστος του εγχειρήματος στον επενδυτή και όχι στον Έλληνα φορολογούμενο. Αυτή είναι η τεράστια διαφορά του «Ηρακλή», του επιτυχημένου αυτού σχεδίου, σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο.

Το δεύτερο για οποιαδήποτε ιδέα είναι ποιο είναι το εποπτικό κόστος, δηλαδή τι κεφάλαια θα πρέπει να «κάψουν» οι τράπεζες για να πετύχουν αυτό το πράγμα.

Το τρίτο είναι το εξής. Είστε και διακεκριμένος συνταγματολόγος, τα ξέρετε. Είναι συμβατή αυτήν τη στιγμή αυτή η ιδέα με το ευρωπαϊκό δίκαιο, δηλαδή με τους κανόνες του ανταγωνισμού; Συνάδει, ναι ή όχι; Όπως ξέρετε, υπάρχουν και σημαντικοί κίνδυνοι αν πρέπει να περάσει από στενή ατραπό με ενδεχόμενες απώλειες.

Άρα θα ήθελα να πω ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και σ’ αυτόν τον χώρο και ευρύτερα, όταν μιλάμε για τέτοιες ιδέες. Γιατί; Σκεφτείτε τον επενδυτή ο οποίος έρχεται στην Ελλάδα και βάζει ήδη τα λεφτά του σε επενδύσεις στο πλαίσιο του «Ηρακλή». Τι σημαίνει όταν του λέτε ότι αύριο θα έλθετε να κάνετε bad bank; Αφήνω την ερώτηση σε εσάς. Όταν είστε δανειολήπτης και του λέτε ότι το ελληνικό δημόσιο θα αναλάβει το κόστος, τι του προτείνετε; «Έλα να πληρώσεις γρήγορα» ή «μείνε εκεί που είσαι και ξέχασέ το γιατί θα αναλάβει το κόστος το δημόσιο»; Όταν είναι καταθέτης, τι ακριβώς τού λέτε; Σας θέτω αυτές τις ερωτήσεις. Σκεφτείτε.

Κύριε Πρόεδρε, είπα ότι ο «Ηρακλής» υπήρξε ένα εγχείρημα της Ελληνικής Κυβέρνησης το οποίο ξεκίνησε περίπου έναν χρόνο πριν σαν σήμερα, όταν δεν υπήρχε κυριολεκτικά τίποτε ούτε σαν σχέδιο ούτε σαν σκέψη, παρά οι ιδέες που κυκλοφορούσαν. Αντιμετωπίζει με συστηματικό τρόπο ένα από τα κορυφαία θέματα που είναι το θέμα των «κόκκινων» δανείων. Το κυριότερο είναι ότι το αντιμετωπίζει με τα λεφτά των επενδυτών και όχι του Έλληνα φορολογούμενου. Το εγχείρημα αυτό υποστήριξαν και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, όπως ξέρετε, γι’ αυτό είναι και επιτυχημένο. Το επικρότησαν και το επικροτούν όλοι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, ο executive vice president της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ. Ντομπρόβσκις, η κυρία Βεστάγκερ, ο κ. Ρέγκλιγκ του ESM,άπαντες. Έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Με τεράστιες προσπάθειες μόνο της Ελληνικής Κυβέρνησης πετύχαμε τη μηδενική στάθμιση που είναι κολοσσιαίας σημασίας για μια χώρα η οποία δεν ήταν επενδυτικής βαθμίδας, δηλαδή δώσαμε ένα εργαλείο στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα ώστε στο άμεσο μέλλον να βγει από τον «βάλτο» των «κόκκινων» δανείων και αυτό –το λέω και πάλι- όχι με τα λεφτά του Έλληνα φορολογούμενου.

Κύριε Λοβέρδο και κύριε Κατρίνη, αν αυτή ήταν η ιδέα σας από παλιά, γιατί τότε το 2011-2012 δεν την προχωρούσατε;
Θα ήθελα να πω ότι, όπως έχετε δει και μέχρι τώρα και σε όλη την πορεία αυτής της χρονιάς, ειδικά στα τραπεζικά θέματα, η Κυβέρνηση είναι ανοικτή σε όλες τις σκέψεις, σε όλες τις ιδέες, σε όλα τα σχέδια. Άλλο, όμως, η πολιτική απόφαση να προχωρήσουμε σε κάτι.

Ο «ΗΡΑΚΛΗΣ» προχωρεί, ενδεχομένως με κάποιες μικρές καθυστερήσεις μηνών, λόγω της κρίσης. Όμως, έχουν δηλώσει όλες, και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, ότι θα κάνουν χρήση του σχεδίου. Ήδη έχουν εγκριθεί τρεις τιτλοποιήσεις 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Θα έχουμε, δηλαδή, σε άμεσο χρονικό διάστημα μείωση 35 περίπου δισεκατομμυρίων ευρώ «κόκκινων» δανείων. Και εύλογα λέτε ότι μένει και ένα άλλο τμήμα. Θα δούμε τι μπορεί να γίνει με το άλλο τμήμα, όταν έχουμε,  ξεκαθαρίσει με την πρώτη «φουρνιά» των «κόκκινων» δανείων.

Εκείνο που ήθελα να πω, για να μη γίνεται σύγχυση, είναι πως είναι άλλο η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου των 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, για την οποία υπάρχει μια απειροελάχιστη περίπτωση κατάπτωσης, και άλλο η περίπτωση της bad bank, όπου τα λεφτά μπαίνουν μέσα στο σχήμα. Πρόκειται για cash injection. Μην τα μπλέκετε. Εσείς είστε αρκετά έμπειρος σε αυτά τα θέματα.  

Θα ήθελα, δηλαδή, και πάλι να πω -και να κλείσω αυτή την κουβέντα- ότι όποιος έχει προτάσεις θα πρέπει τουλάχιστον να σκεφτεί ή να έχει επεξεργαστεί τέσσερα βασικά θέματα οποιουδήποτε σχεδίου.
Το πρώτο είναι ποιο είναι το δημοσιονομικό κόστος. Πολύ σημαντικό. Δηλαδή, τι πέφτει στην «πλάτη» του Έλληνα φορολογούμενου. Το δεύτερο είναι ποιο είναι το εποπτικό κόστος, δηλαδή τι κεφάλαιο θα στοιχίσει στις τράπεζες. Το τρίτο πολύ σημαντικό, κύριε Λοβέρδο, είναι αν είναι συμβατό με την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων και BRRD. Δείτε το συγκεκριμένα. Το τέταρτο είναι αν το σχήμα αυτό είναι πραγματικά αποδεκτό από τον επενδυτή, ο οποίος θα πρέπει να βάλει τα λεφτά. Τέσσερα ερωτήματα. Σκεφτείτε τα και εδώ είμαστε να συζητήσουμε όσο και όποτε θέλετε.

ΤΡΙΤΟΛΟΓΙΑ

Κλείνουμε απόψε, θα έλεγα, μια γόνιμη, εποικοδομητική συζήτηση, που ξεκίνησε εδώ και πάνω από δύο εβδομάδες, κράτησε αρκετές ώρες και είδαμε ότι η Κυβέρνηση άκουσε με ανοιχτό μυαλό όλες τις απόψεις των κομμάτων και των φορέων, ενώ προσπαθήσαμε και να απαντήσουμε, να συζητήσουμε τις περισσότερες από αυτές τις απόψεις. Νομίζω ότι η συζήτηση που κάναμε κυρίως έδειξε ότι μπορεί να υπάρξει και πολιτική και διοικητική συνέχεια.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω και όλους τους εισηγητές και όλα τα κόμματα για όλες τις απόψεις τις οποίες κατέθεσαν εδώ, ιδιαίτερα βέβαια αυτούς οι οποίοι θα υποστηρίξουν το νομοσχέδιο.

Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω και όλους εκείνους τους αφανείς ήρωες του Υπουργείου, τις υπηρεσίες, τη Διεύθυνση Χρηματοοικονομικής Πολιτικής, τους συνεργάτες μας, οι οποίοι δούλεψαν, να έχετε υπόψη σας, μέρες και μήνες για να φτάσουμε σε αυτό το αίσιο αποτέλεσμα.

Κυρίως, όμως, δείξαμε ότι σαν Εθνική Αντιπροσωπεία είμαστε ικανοί να σφυρηλατούμε τις συγκλίσεις εκείνες που χρειάζονται και να δείχνουμε ότι μπορούμε να ακούμε την κοινωνία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σημαντικά αιτήματα όπως είναι το αίτημα της χρηματοδότησης εκείνων οι οποίοι έχουν μείνει πίσω, ευπαθών κοινωνικών ομάδων οι οποίες, όπως είπαμε, έχουν αποκλειστεί αυτή τη στιγμή από το τραπεζικό σύστημα.

Ο Υπουργός Οικονομικών κατέθεσε τροπολογίες και έκανε νομοτεχνικές βελτιώσεις για να ανταποκριθεί στις περισσότερες των προσδοκιών του Σώματος και των κοινωνικών φορέων. Αντιλαμβάνομαι, ωστόσο, ότι οι βουλευτικές τροπολογίες δεν έχουν γίνει αποδεκτές.
Με τη ψήφο τη σημερινή πιστεύουμε ότι στην κρίσιμη αυτή συγκυρία σηματοδοτείται μία δυναμική προοπτική για ουσιαστικές λύσεις σε δύσκολα προβλήματα.
Το νομοσχέδιο είναι ενδιαφέρον, είναι ρηξικέλευθο, είναι καινοτόμο, αλλά είναι και επείγουσα η εφαρμογή του γιατί ο κόσμος περιμένει και η επιτυχία του θα κριθεί τουλάχιστον από τρία στοιχεία:

Πρώτον, από την ταχύτητα και την επάρκεια με την οποία η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορέσει να θέσει σε εφαρμογή τους αναγκαίους μηχανισμούς και να αρχίσει την αδειοδότηση και την εποπτεία με ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Δεύτερον, από την  προσέλευση των παρόχων χρηματοδοτήσεων για αδειοδότηση.

Και ο τελικός κριτής, βέβαια, θα είναι ο δικαιούχος και όλοι εκείνοι που αναμένουν με μεγάλες προσδοκίες να μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν, να αρχίσουν μια μικρή δουλειά, όπως είπαμε είναι ο  φοιτητής, η γυναίκα, οι startups, οι νεοφυείς επιχειρήσεις κι όλοι εκείνοι που περιμένουν.
Δεν νομίζω ότι αποτελεί ένα τέλος αυτό το νομοσχέδιο. Αποτελεί μια αρχή και μια πρόκληση. Είναι αυτό που μας θυμίζει ότι σε μια κρίσιμη περίοδο  περισσότερο από κάθε άλλη φορά θα πρέπει να επιδιώξουμε με μεγάλη κοινωνική ευαισθησία δυναμικές συνέργειες ανάμεσα στο κράτος, στον ιδιωτικό τομέα και κυρίως στην κοινωνία. Είναι σημαντική στιγμή για να δώσουμε την αναγκαία ανάσα σε όλον αυτόν τον κόσμο που περιμένει.

Γι’ αυτόν τον λόγο, κύριε Πρόεδρε, καλώ το Σώμα να υπερψηφίσει τον νόμο και τις τροπολογίες που κατέθεσε η Κυβέρνηση στη Βουλή και θα ήθελα να σας ευχαριστήσω όλους για όλη τη συμβολή σας σ’ αυτόν τον νόμο.

Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.