Επιστροφή

Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα σε Επίκαιρες Ερωτήσεις των Βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ κ. Κωνσταντίνου Μάρκου και του Κινήματος Αλλαγής κ. Μιχάλη Κατρίνη για την προστασία της 1ης κατοικίας

Κύριοι Συνάδελφοι,
Από το 2010 που ψηφίστηκε ο Νόμος 3869/2010, υπήρχε δικαστική προστασία της 1ης κατοικίας.
Αυτή καταργήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019, από την προηγούμενη Κυβέρνηση.
Από τον Απρίλιο του 2019 και μέχρι σήμερα, η ιδιοκτησία της 1ης κατοικίας προστατεύεται στο πλαίσιο του Νόμου 4605/2019 με τίτλο: «Πρόγραμμα Επιδότησης Αποπληρωμής Στεγαστικών και Επιχειρηματικών Δανείων με Υποθήκη σε Κύρια Κατοικία», καθώς και σε όσους είχαν αιτηθεί μέχρι και 28 Φεβρουαρίου 2019 στο Νόμο 3869/2010 με τίτλο: «Ρύθμιση Οφειλών των Υπερχρεωμένων Νοικοκυριών».
 
Ο υφιστάμενος Νόμος για την προστασία της πρώτης κατοικίας ψηφίστηκε, όπως ανέφερα, την 1η Απριλίου 2019, και ενεργοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2019.
Ο Νόμος αυτός προστατεύει την πρώτη κατοικία για όσους είχαν «κόκκινο δάνειο» μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2018.
Τους μεταγενεστέρους «κόκκινους δανειολήπτες» δεν τους προστατεύει.
Ο Νόμος αυτός έληγε, με απόφαση της προηγούμενης Κυβέρνησης, στις 31.12.2019.
Αυτό αποδεικνύεται από το Νόμο της προηγούμενης Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, από τις αποφάσεις του Eurogroup και από τα ευρωπαϊκά κείμενα της Ενισχυμένης Εποπτείας, καθεστώς στο οποίο έχει ενταχθεί η χώρα μας από το 2018.
Η σημερινή Κυβέρνηση πέτυχε την παράταση του Νόμου για 4 ακόμη μήνες.
Εντούτοις, παρά τις πολλές και σημαντικές βελτιώσεις που επήλθαν στο μεσοδιάστημα, νομοθετικές και λειτουργικές, και την άμεση ενεργοποίηση της κρατικής επιδότησης για την προστασία των ευάλωτων συμπατριωτών μας, το πλαίσιο προστασίας δεν έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Συγκεκριμένα, μέχρι τέλος Μαρτίου, υποβλήθηκαν στην πλατφόρμα μόλις 3.198 αιτήσεις, βέβαια από 1.368 στο τέλος του 2019, όταν οι δυνητικοί δικαιούχοι, σύμφωνα με τα στοιχεία των τραπεζικών ιδρυμάτων, είναι περίπου 90.000.
Από αυτές, 1.528 προτάσεις ρύθμισης έχουν υποβληθεί από τις τράπεζες προς τους δανειολήπτες, από μόλις 402 στο τέλος του 2019.
Να σημειωθεί ότι σε όλες αυτές τις προτάσεις περιλαμβάνεται κρατική επιδότηση, η οποία φτάνει έως 50% στη δόση του δανείου, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα διαγραφής οφειλών.
Από αυτές τις προτάσεις, 830 έχουν γίνει δεκτές από τους δανειολήπτες, έχοντας διασώσει την κύρια κατοικία τους, από μόλις 124 στο τέλος του 2019.
Η μέση αξία κύριας κατοικίας, που προστατεύεται, ανέρχεται στις 80.000 ευρώ.
Το μέσο ποσοστό κρατικής επιδότησης είναι 37% της μηνιαίας δόσης.
Ενώ το μέσο ποσοστό διαγραφής οφειλών ανέρχεται στο 21% των δανειακών απαιτήσεων που ρυθμίστηκαν.
 
Συνολικά, από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι το Μάρτιο του 2020 ρυθμίστηκαν, από τράπεζες και διαχειριστές δανείων, με τη χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων, συνολικά, περίπου 210.000 δάνεια, αξίας άνω των 10,9 δισ. ευρώ.
Από αυτά  το 90% αφορούν δάνεια τα οποία ρυθμίστηκαν διμερώς.
Από το σύνολο των 210.000 δανείων περίπου τα 70.000 είναι στεγαστικά δάνεια, εκ των οποίων περίπου 45.000 αφορούν δάνεια με υποθήκη ή προσημείωση στην κύρια κατοικία.   
Επιπρόσθετα, πρέπει να τονιστεί ότι από τον συνολικό αριθμό δανείων που έχουν ρυθμιστεί, από τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, έχει διενεργηθεί διαγραφή οφειλής στα 8 από τα 10 δάνεια.
Κύριοι Συνάδελφοι,
Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών συνεχίζει την προσπάθεια αντιμετώπισης του μεγάλου κοινωνικού προβλήματος που κληρονόμησε, με υπευθυνότητα, μεθοδικότητα και σοβαρότητα.
Στόχος είναι η προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών, χωρίς να γίνεται χρήση του ευνοϊκού πλαισίου από τους στρατηγικούς κακοπληρωτές.
Και ταυτόχρονα η διατήρηση της αναγκαίας κουλτούρας πληρωμών.
Κουλτούρα πληρωμών η οποία πρέπει και να ενισχυθεί!
Στο πλαίσιο αυτό, συνυπολογίζοντας ότι, εξαιτίας της υγειονομικής κρίσης, οι δυνητικοί δικαιούχοι αδυνατούν να υλοποιήσουν τις διαδικασίες υποβολής αίτησης, καθώς και τη νέα οικονομική πραγματικότητα, η Κυβέρνηση ενσωμάτωσε στην Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που εξεδόθη, και συγκεκριμένα στο ΦΕΚ 90 Α με ημερομηνία 1 Μαΐου 2020, διάταξη για την παράταση του υφιστάμενου πλαισίου, μέχρι τέλος Ιουλίου.
Έτσι η αρχική διάρκεια των 6 μηνών του πλαισίου προστασίας της 1ης κατοικίας που προέβλεπε η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, παρατάθηκε, συνολικά, κατά 7 μήνες από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Ώστε να δώσουμε μια τελευταία ευκαιρία αξιοποίησής του σε όσους το επιθυμούν.
 
 
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
 
Κύριοι Συνάδελφοι,
Η Κυβέρνηση όμως, εκτός της παράτασης της προστασίας της 1ης κατοικίας, πέτυχε και κάτι ακόμη.
Δρομολογεί και θα υλοποιήσει ένα νέο πρόγραμμα υποστήριξης δανειοληπτών.
Πρόγραμμα στο οποίο το Κράτος θα επιδοτεί, για ορισμένο χρονικό διάστημα, σημαντικό μέρος των μηνιαίων δόσεων όσων πλήττονται από τις συνέπειες του κορονοϊού, και έχουν δάνεια με υποθήκη στην πρώτη κατοικία.
Καλύπτει όλα τα «κόκκινα δάνεια», τόσο αυτά που δημιουργήθηκαν πριν το τέλος του 2018, όσο και αυτά που μεταγενέστερα – μέχρι σήμερα – προέκυψαν, για τους πολίτες που επλήγησαν από τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης.
Καλύπτει όμως, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, και τα εξυπηρετούμενα δάνεια των συμπατριωτών μας που επλήγησαν από την πανδημία.
Παράλληλα, θέτει δικλείδες ασφαλείας, ώστε να μην επωφεληθούν της επιδότησης οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.
Το Κράτος, με συγκεκριμένες και διορατικές πρωτοβουλίες, αναλαμβάνει, για ένα χρονικό διάστημα, ένα μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων των δανειοληπτών που έχουν πληγεί από την πανδημία του κορονοϊού.
Με το νέο πρόγραμμα, εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού, επιπροσθέτως προς την παράταση του υφιστάμενου πλαισίου:
1ον. Ενισχύονται, για πρώτη φορά, οι συνεπείς δανειολήπτες, με εξυπηρετούμενα δάνεια, οι οποίοι έχουν πληγεί από την πανδημία.
2ον. Υποστηρίζεται το σύνολο των δανειοληπτών που επλήγησαν από την υγειονομική κρίση, και έχουν «κόκκινο» δάνειο, ακόμη και μετά το τέλος του 2018.
3ον. Καλλιεργείται η κουλτούρα πληρωμών.
4ον. Αποτρέπεται η εκμετάλλευση του νέου πλαισίου από στρατηγικούς κακοπληρωτές.
5ον. Περιορίζεται ο κίνδυνος δημιουργίας μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων.
6ον. Ενισχύεται η κοινωνική συνοχή.
7ον. Καλύπτονται πολλαπλάσιοι δανειολήπτες σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο.
 
Κύριοι Συνάδελφοι,
Τέλος, επί του ζητήματος της προστασίας της 1ης κατοικίας και του νέου πτωχευτικού δικαίου, ορισμένες επίσης παρατηρήσεις.
Όπως ήδη είπαμε, η προστασία αυτή έληξε τον Φεβρουάριο του 2019, από την προηγούμενη Κυβέρνηση.
Μέχρι σήμερα παραμένουν δεκάδες χιλιάδες υποθέσεις σε εκκρεμότητα, εξαιτίας της συσσώρευσης στα Ειρηνοδικεία ανά την επικράτεια.
Μεγάλος αριθμός υποθέσεων απορρίπτεται όταν φτάσει στο δικαστήριο, είτε διότι ο πολίτης δεν είναι επιλέξιμος ή γιατί διαπιστώνεται ότι δεν έχουν οικονομική αδυναμία.
Οι στρατηγικοί κακοπληρωτές στο τέλος της διαδικασίας δεν αποκτούν προστασία της 1ης κατοικίας, αλλά κερδίζουν χρόνο χωρίς να πληρώνουν, εξαιτίας των καθυστερήσεων στα δικαστήρια.
Έτσι, καταλήγει να είναι ένα σχήμα που δεν βοηθά μόνο τα ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς πολλοί άλλοι προσπαθούν να το εκμεταλλευτούν.
Αυτό αποτελεί κοινωνική αδικία.
Παρότι η προστασία έληξε εδώ και 14 μήνες, ακόμη και μέχρι πριν την εξάπλωση του κορονοϊού συνεχιζόταν η υποβολή των αιτήσεων.
Αυτό αποδεικνύει το βαθμό κατάχρησης.
Σύντομα θα θεραπεύσουμε και αυτή την παθογένεια, θεσπίζοντας νομοθετικές βελτιώσεις, καθώς και προβαίνοντας σε μεταρρυθμίσεις ενίσχυσης των δικαστηρίων.
Γιατί η αντιμετώπιση της υπερχρέωσης αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του Υπουργείου Οικονομικών.
Στο πλαίσιο αυτό, είχε ήδη προγραμματιστεί, πριν την έναρξη της υγειονομικής κρίσης, να υιοθετηθεί ένα νέο θεσμικό πλαίσιο ρύθμισης χρεών.
Το νέο αυτό πλαίσιο προβλέπεται να αντικαταστήσει όλα τα επιμέρους εργαλεία ρύθμισης οφειλών που υπάρχουν σήμερα, και θα περιλαμβάνει:
  • τη δυνατότητα ρύθμισης και αναδιάρθρωσης των χρεών, με την τήρηση της οποίας ο δανειολήπτης θα μπορεί να διασώζει την περιουσία του,
  • τη δυνατότητα παροχής δεύτερης ευκαιρίας, για υπερχρεωμένους δανειολήπτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους,
  • τη δυνατότητα πτώχευσης και παροχής δεύτερης ευκαιρίας και στα φυσικά πρόσωπα, πέραν των νομικών,
  • πρόνοιες για δανειολήπτες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες,
  • πρόνοιες για τον εντοπισμό των στρατηγικών κακοπληρωτών και πρόβλεψη συνεπειών γι’ αυτούς.
 
Μέσα από αυτή την αλυσίδα αλληλέγγυας συν-ευθύνης, θα δώσουμε συντεταγμένα και αποφασιστικά, με αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας, τη μεγάλη, κοινή μάχη για την υπέρβαση των επιπτώσεων της πανδημίας και την επανεκκίνηση της οικονομίας.