Επιστροφή

Απάντηση της υφυπουργού Οικονομικών Κ. Παπανάτσιου σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Γ. Κασαπίδη σχετικά με το φαινόμενο της παραοικονομίας στην αγορά οίνου λόγω της επιβολής Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ)

Αθήνα, σήμερα στις 27 Ιανουαρίου 2017, ημέρα Παρασκευή και ώρα 10.08΄ συνήλθε στην Αίθουσα των συνεδριάσεων του Βουλευτηρίου η Βουλή σε ολομέλεια για να συνεδριάσει υπό την προεδρία του Ε΄ Αντιπροέδρου αυτής κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμεθα στη συζήτηση των
ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ
Προχωρούμε στην πρώτη με αριθμό 377/23-1-2017 επίκαιρη ερώτηση του πρώτου κύκλου του Βουλευτή Κοζάνης της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεωργίου Κασαπίδη προς τον Υπουργό Οικονομικών, σχετικά με την έξαρση της παραοικονομίας στην αγορά οίνου λόγω της επιβολής Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Θα απαντήσει η Υφυπουργός Οικονομικών κ. Αικατερίνη Παπανάτσιου.
Τον λόγο έχει ο κ. Κασαπίδης.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΑΠΙΔΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρία Υπουργέ, έναν χρόνο μετά την επιβολή του μέτρου του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο κρασί από το αποτέλεσμα της εφαρμογής του μέτρου κρίνεται ότι είναι αναποτελεσματικό. Κυριολεκτικά έχει αποτύχει εντελώς το μέτρο αυτό, δεδομένου ότι οι προσδοκίες για κάποια έσοδα από το ελληνικό δημόσιο έχουν πέσει εντελώς έξω. Υπολογίζατε περίπου 100 με 120 εκατομμύρια ευρώ, αλλά ούτε 20, λένε οι τελευταίες πληροφορίες, δεν έχουν εισπραχθεί μέχρι στιγμής, έναν χρόνο μετά την εφαρμογή του μέτρου. Μάλιστα, για πιο ακριβή στοιχεία, σε τελευταία απάντηση ερώτησής μας από το Υπουργείο σας μάς είπατε ότι το πρώτο εννεάμηνο εισπράχθηκαν περίπου 16 εκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, η ανησυχία και η αναστάτωση που έχει προκαλέσει το μέτρο στον κλάδο είναι κυριολεκτικά πρωτοφανής. Δεν μπορούν οι οινοποιοί να βγάλουν άκρη μόνο με τη γραφειοκρατική διαδικασία που απαιτείται για την εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου, πολύ δε περισσότερο η κατάσταση που επικρατεί στην αγορά έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Λέγεται και αποτυπώνεται με στοιχεία ότι περίπου το 65% του οίνου που διακινείται την τελευταία διετία στην αγορά διακινείται στη μαύρη αγορά. Αυτό καταλαβαίνετε ότι συμπαρασύρει στη μαύρη τρύπα, θα λέγαμε, και τις υγιείς επιχειρήσεις που προσπαθούν να κρατηθούν σε αντίξοες οικονομικά συνθήκες, αλλά και σε αυτόν τον αθέμιτο ανταγωνισμό.
Κυρία Υπουργέ, το ερώτημα που τίθεται είναι ξεκάθαρο: Είστε διατεθειμένοι να πάρετε πίσω αυτό το μέτρο;
Δεύτερο ερώτημα: Πώς προτίθεστε να ελέγξετε αυτό το τεράστιο φαινόμενο της παραοικονομίας, που κυριολεκτικά κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα τον κλάδο αυτόν, ο οποίος εδώ και αρκετά χρόνια έχει οργανωθεί αρκετά καλά με σημαντικές επενδύσεις, με σπουδαίες επιχειρήσεις, με παρουσία στο εξωτερικό, με δεκάδες χιλιάδες θέσεων εργασίας και όλα αυτά κινδυνεύουν και εξαιτίας αυτής της επιβολής του μέτρου;
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Και εγώ ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει η κυρία Παπανάτσιου.
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Κύριε Πρόεδρε, κύριε Κασαπίδη, η επιβολή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο κρασί επιλέχθηκε σαν αναγκαίο μέτρο στο πλαίσιο της σύμβασης οικονομικής ενίσχυσης της χώρας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, με στόχο την αναστολή εφαρμογής του ΦΠΑ στις υπηρεσίες ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Ο καθορισθείς συντελεστής 20 ευρώ ανά εκατόλιτρο τελικού προϊόντος διαμορφώθηκε στο πλαίσιο επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων της χώρας και της ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων, λόγω των έκτακτων αναγκών της ελληνικής οικονομίας.
Όπως είναι γνωστό σε όλους, η λήψη των δημοσιονομικών μέτρων γίνεται πάντα με τη στάθμιση των εκάστοτε δεδομένων συνθηκών και λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα κατά τη στιγμή της λήψης τους. Καταθέτω στα Πρακτικά σχετικό έγγραφο της Διεύθυνσης Φορολογικής Πολιτικής.
Το μέτρο της επιβολής του φόρου στο κρασί κατά το πρώτο έτος της εφαρμογής του απέδωσε ένα σημαντικό ποσό εσόδων χωρίς, όμως, να καλύψει πλήρως της δημοσιονομική απαίτηση που είχαμε απ’ αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη εισαχθεί στην κυβερνητική ατζέντα η επεξεργασία της σκοπιμότητας διατήρησης του μέτρου όπως έχει ή η τροποποίησή του ή ακόμη και η κατάργησή του, εφ’ όσον επιτραπεί από την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση ή εφ’ όσον επιλεγεί κάποια άλλη εναλλακτική πηγή για τα απαιτούμενα έσοδα. Με άλλα λόγια, πρέπει να βρεθούν τα ισοδύναμα, προκειμένου να προωθηθεί τυχόν τροποποίηση ή κατάργηση του εν λόγω μέτρου. Γενικά είναι στην πρόθεση της Κυβέρνησης και εξετάζεται η κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο κρασί.
Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα ήδη από τις 4-8-2016 εκδόθηκε σχετικά εγκύκλιος-διαταγή του τότε Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων με την οποία δόθηκαν οδηγίες για τον προγραμματισμό ελέγχων στην παραγωγή, διακίνηση και διάθεση του κρασιού και των λοιπών ποτών που παρασκευάζονται με ζύμωση πλην του κρασιού και της μπύρας.
Από το γραφείο του τότε Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών είχε σταλεί ήδη από τον Αύγουστο σχετικό εμπιστευτικό έγγραφο προς τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων και την Ειδική Γραμματεία Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος για άμεση ενεργοποίηση όλων των ελεγκτικών μηχανισμών, προκειμένου η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία για επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης στο κρασί να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Από όλες τις υπηρεσίες, της νυν Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων αλλά και της Ειδικής Γραμματείας του ΣΔΟΕ, εκπονήθηκαν επιχειρησιακά σχέδια, στα οποία εντάχθηκαν οι έλεγχοι περί εφαρμογής της νομοθεσίας για τη φορολογία του κρασιού και διενεργούνται σχετικοί έλεγχοι στους χώρους παραγωγής των προϊόντων, στα σημεία διάθεσης του τελικού προϊόντος, στις λαϊκές αγορές, στα σημεία κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών, σε διαδικτυακές πωλήσεις, καθώς επίσης και στα μεταφορικά μέσα.
Καταθέτω για τα Πρακτικά τέσσερα έγγραφα της συγκεκριμένης Διεύθυνσης Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και ΦΠΑ, της Διεύθυνσης Στρατηγικής Τελωνειακών Ελέγχων και Παραβάσεων, της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών, της ΑΑΔΕ και της Ειδικής Γραμματείας του ΣΔΟΕ.
Στην κατηγορία ελέγχων δίωξης των τελωνειακών αρχών κατά το 2016 το 11% περίπου του συνόλου αυτών διενεργήθηκε στην κατηγορία διακίνησης οινοπνευματωδών ποτών, υπογραμμίζοντας με αυτόν τον τρόπο την υψηλή προτεραιότητα καταπολέμησης του αντίστοιχου λαθρεμπορίου.
Αποτέλεσμα των ελέγχων ήταν ο εντοπισμός και η κατάσχεση αλκοολούχων, όπως στην κατηγορία κατάσχεσης λίτρων κρασιού το πλήθος αυτών ανήλθε περίπου στο 9% έναντι του συνόλου των κατασχεμένων λίτρων αλκοολούχων προϊόντων. Καταθέτω σχετικό έγγραφο της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού της ΑΑΔΕ.
Πιο συγκεκριμένα, για το 2016 μόνο από την Τελωνειακή Υπηρεσία διενεργήθηκαν εννιακόσιοι ενενήντα οκτώ έλεγχοι στην παραγωγή, διακίνηση και διάθεση οίνου, κατά τους οποίους διαπιστώθηκαν σαράντα τέσσερις παραβάσεις και κατασχέθηκαν είκοσι μία χιλιάδες τετρακόσια τέσσερα λίτρα.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Κύριε Κασαπίδη, έχετε τον λόγο.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΑΠΙΔΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Χαιρετίζουμε ως Νέα Δημοκρατία, κυρία Υπουργέ, διερμηνεύοντας και τα αισθήματα των αμπελοπαραγωγών και των οινοποιών στη χώρα, την πρόθεση τουλάχιστον της Κυβέρνησης να επανεξετάσει αυτό το μέτρο. Μακάρι, να καταργήσετε αυτό το μέτρο, διότι δεν χωρά καμία αμφισβήτηση ότι είναι εντελώς αναποτελεσματικό και δημιουργεί πολύ περισσότερα προβλήματα.
Σας παροτρύνουμε –άλλωστε και ο Πρόεδρός μας έχει αναδείξει αυτό το θέμα- να καταργηθεί αυτό το μέτρο. Και αν ψάχνετε για κάποια ισοδύναμα, η Νέα Δημοκρατία έχει καταθέσει δέσμη ισοδυνάμων μέτρων, που μπορείτε κάποια απ’ αυτά να τα επιλέξετε και να τα υλοποιήσετε σαν υποκατάστατα του μέτρου του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
Ωστόσο, εγώ θα ήθελα να επισημάνω κάποια πράγματα, τα οποία σας είχαν γνωστοποιηθεί από τις 10 Ιουνίου 2016 από φορείς των αμπελο-οινοπαραγωγών της χώρας μας, αλλά, απ’ ό,τι φαίνεται, τα αντανακλαστικά του Υπουργείου και της Κυβέρνησης δεν ήταν τα κατάλληλα.
Μας είπατε ότι έγιναν κάποιοι έλεγχοι. Και αυτό το χαιρετίζουμε. Ωστόσο, η απάντηση στις 3.11.2016, δηλαδή πριν από δυο μήνες, του προκατόχου σας κ. Αλεξιάδη αναφέρει ότι μέχρι στιγμής η διαπιστωθείσα παραβατικότητα σε θέματα παραοικονομίας, που σας ανέφερα, ήδη έχει ξεπεράσει το 60% στην ελληνική αγορά και κυμαίνεται περίπου από 7% έως 12%. Αυτά είναι στοιχεία της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών του Υπουργείου σας. Αυτό σημαίνει ότι και εδώ πρέπει να ενταθούν οι έλεγχοι.
Θα σας καταθέσω κάποιες συγκεκριμένες προτάσεις προς διευκόλυνση του έργου σας. Άλλωστε, γνωρίζετε από αγροτική οικονομία, γνωρίζετε ότι δεν είναι διασυνδεδεμένες οι βάσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με αυτές του Υπουργείου σας. Δεν είναι διασυνδεδεμένες οι βάσεις του ΟΣΔΕ, οι βάσεις του ΕΛΓΑ, οι βάσεις των δηλώσεων παραγωγής και των δηλώσεων συγκομιδής που κάνουν οι αμπελουργοί και οι οινοποιοί στη χώρα. Είναι ηλεκτρονικές πλέον αυτές οι βάσεις και μπορούν να διασταυρωθούν με τις αντίστοιχες βάσεις των φορολογικών δηλώσεων και των ελέγχων του Υπουργείου σας, ώστε αυτόματα να εξυγιανθεί κατάτι αυτός ο κλάδος.
Ακόμη περισσότερο όμως, κυρία Υπουργέ, έχει αξία να εξετάσετε πολύ αναλυτικά αυτά τα στοιχεία, που προφανώς έχετε και εσείς στη διάθεσή σας γιατί αυτά τα στοιχεία μας τα έδωσαν οι εκπρόσωποι των αμπελουργών.
Περίπου από τις εκατόν εξήντα χιλιάδες εκμεταλλεύσεις της χώρας δηλώνουν νόμιμα τη συγκομιδή τους μόλις οι είκοσι έξι χιλιάδες. Αν οι πενήντα χιλιάδες δεν έχουν την υποχρέωση να το δηλώσουν, οι υπόλοιπες δεν το δηλώνουν. Δηλαδή μια στις πέντε εκμεταλλεύσεις κάνουν νόμιμη δήλωση συγκομιδής.
Επίσης, από τον συνολικό όγκο παραγωγής του οίνου στη χώρα μας, όπως είπα, περίπου το 65% δεν δηλώνεται. Αν αυτό αποτιμηθεί σε όγκο παραγωγής, είναι περίπου 549 εκατομμύρια λίτρα οίνου που δεν δηλώνονται, όπως οφείλουν να δηλώσουν οι οινοποιοί. Κι αυτό γίνεται κυριολεκτικά από ανθρώπους που είναι απατεώνες, για να το πούμε με το όνομά τους.
Εάν μπορέσετε να ελέγξετε αυτήν την παράνομη διακίνηση με μια αποτίμηση της αξίας αυτού του όγκου της λαθραίας διακίνησης με 1 ευρώ το λίτρο, καταλαβαίνετε ότι βγαίνουν αρκετά ποσά τα οποία αυξάνουν τον τζίρο του κλάδου και επ’ αυτών με τη φορολογία των επιχειρήσεων με ένα 29% που ισχύει σήμερα και καταλαβαίνετε τι έσοδα μπορείτε να κάνετε.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Κλείνω, κύριε Πρόεδρε, με το εξής: Με την εφαρμογή του μέτρου αυτού υπονομεύεται και η αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου, δεδομένου ότι η χώρα έχει κερδίσει, ας το πούμε, μια επιτυχία, κάθε χρόνο 1% επί του συνολικού αριθμού  των στρεμμάτων να κάνει νέες φυτεύσεις ποσόστωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή κάθε χρόνο για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια, έξι χιλιάδες στρέμματα μπορούν να φυτεύουν Έλληνες παραγωγοί που ενδιαφέρονται να μπουν στην αμπελουργία.
Καταλαβαίνετε ότι αν καταστρωθεί ένα επιχειρησιακό σχέδιο δεκαετίας, θα πρέπει να γίνει ένας σωστός προγραμματισμός για εξήντα νέες χιλιάδες φυτεύσεις στη χώρα και αυτό σηματοδοτεί αναπτυξιακή προοπτική, θέσεις εργασίας, παραγόμενο πλούτο που πρέπει να θεμελιωθεί, όμως, σε μια σωστά θεμελιωμένη παραγωγική βάση που θα πρέπει να ελέγχεται και να προγραμματίζεται σωστά σε συνεργασία με το Υπουργείο και με τους αμπελουργούς.
Αυτό οφείλετε να το κάνετε, αφού προηγουμένως, όμως, καταργήσετε τον ειδικό φόρο και βάλετε μια τάξη σ’ αυτόν τον κλάδο που, ναι μεν, τον πήρατε σε μια κατάσταση που είχε αρκετά προβλήματα, αλλά δυστυχώς εδώ και δυο χρόνια αυτά τα προβλήματα έχουν επιδεινωθεί, κυρία Υπουργέ.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Ευχαριστούμε, κύριε συνάδελφε.
Η κυρία Υπουργός έχει τον λόγο.
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Αρκετά από τα θέματα είναι θέματα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, με το οποίο βέβαια εμείς βρισκόμαστε σε συνεχή συνεργασία και νομίζω ότι όλα αυτά τα ζητήματα μπορούμε να τα δούμε από κοινού. Από εκεί και πέρα, βέβαια, όσον αφορά τις δηλώσεις του ΟΣΔΕ και του Υπουργείου Οικονομικών, υπάρχει διασύνδεση στο ΟΠΕΚΕΠΕ, έρχονται στοιχεία από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στο Υπουργείο Οικονομικών και μπορούν να γίνουν διασταυρώσεις. Τώρα έχουμε και πιο πολλές δυνατότητες. Είναι μέσα στα πλαίσια των ελέγχων που γίνονται από το Υπουργείο Οικονομικών.
Για το κομμάτι του ελέγχου. Με το άρθρο 58 του ν. 4410/2016 τροποποίηση του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα και άλλες διατάξεις, διευρύνθηκε ο αριθμός των αρμοδίων υπηρεσιών για τον έλεγχο εφαρμογής των διατάξεων του ν. 4177/2013 με τη συμπερίληψη σ’ αυτές και της Ειδικής Γραμματείας του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος του παλιού ΣΔΟΕ, που παραμένει στις υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο αξιοποιείται η συσσωρευμένη ελεγκτική εμπειρία του ΣΔΟΕ και ενισχύεται περαιτέρω ο έλεγχος άσκησης εμπορίας και διακίνησης προϊόντων και παροχής υπηρεσιών.
Στο πλαίσιο των ανωτέρω,  η Υπηρεσία μας συμμετέχει σε κοινές επιχειρήσεις με άλλες διωκτικές αρχές ή συναρμόδιους φορείς για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του παραεμπορίου. Ανταλλάσσει πληροφορίες και στοιχεία και συμμετέχει σε κοινές επιχειρήσεις με θεσμοθετημένα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και σε διεθνείς οργανισμούς -Europol και Interpol- με κοινό αντικείμενο δράσης, ανταλλάσσοντας πληροφορίες  και στοιχεία που έχουν σχέση με τα σχετικά θέματα.
Επίσης, συμμετέχει στο συντονιστικό κέντρο αντιμετώπισης παρεμπορίου που συγκροτήθηκε με το άρθρο 40 του ν. 4155/2013, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης, Γενικής Γραμματείας Εμπορίου σαν συλλογικό όργανο για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του παρεμπορίου.
Τέλος, η Κυβέρνηση προχωράει στη σύσταση του συντονιστικού επιχειρησιακού κέντρου για την καταπολέμηση της λαθρεμπορίας προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, καύσιμα, καπνικά και αλκοολούχα, το οποίο στελεχώνεται αυτήν την περίοδο με υπαλλήλους από όλες  τις ελεγκτικές υπηρεσίες και αναμένεται να έχει σημαντικά αποτελέσματα στη μάχη ενάντια στο λαθρεμπόριο.