Επιστροφή

Ομιλία της υφυπουργού Οικονομικών Κ. Παπανάτσιου στη Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων στο ν/σ "Υποχρεωτικός έλεγχος των ετήσιων και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, δημόσια εποπτεία επί του ελεγκτικού έργου και λοιπές διατάξεις"


ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ (Υφυπουργός Οικονομικών): Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευτές, καταρχήν θα ήθελα να αναφερθώ σε κάποια επισήμανση, που έκανε ο συνάδελφος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, που ούτε λίγο, ούτε πολύ μας κατηγόρησε, θέλοντας να δημιουργήσει εντυπώσεις, ότι το παρόν νομοσχέδιο έχει έρθει στο παρά πέντε, με την κύρωση της Οδηγίας. Αν το παρά πέντε είναι τόσοι μήνες, από το Σεπτέμβριο, που έχει έρθει στη διαβούλευση, κύριε Βεσυρόπουλε, θεωρώ ότι αυτό γίνεται μόνο για τη δημιουργία εντυπώσεων και για κανέναν άλλο λόγο.

Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου ενσωματώνει στη νομοθεσία της χώρας μας την Οδηγία 2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τροποποιεί την Οδηγία 2006, σχετικά με τους υποχρεωτικούς ελέγχους των ετήσιων και ενοποιημένων λογαριασμών.
Στόχος είναι η περαιτέρω εναρμόνιση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών των κανόνων για τους όρους χορήγησης της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος και εγγραφής στο δημόσιο μητρώο των φυσικών προσώπων και οντοτήτων, που διενεργούν υποχρεωτικούς έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων των επιχειρήσεων, τους κανόνες περί ανεξαρτησίας, αντικειμενικότητας και επαγγελματικής δεοντολογίας και το πλαίσιο για τη δημόσια εποπτεία τους.
Με την Οδηγία καθίσταται δυνατή η μεγαλύτερη διαφάνεια και προβλεψιμότητα, που εφαρμόζονται στα πρόσωπα αυτά, ώστε να ενισχυθεί η ανεξαρτησία, η αντικειμενικότητα τους με ενιαίο τρόπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, ενισχύεται η δημόσια εποπτεία των ορκωτών ελεγκτών λογιστών και των ελεγκτικών εταιρειών για να βελτιωθεί η προστασία των επενδυτών. Αυτό επιτυγχάνεται με την εδραίωση της ανεξαρτησίας των αρχών δημόσιας εποπτείας και την ανάθεση των κατάλληλων αρμοδιοτήτων σε αυτές, ώστε να εντοπίζονται, να αποτρέπονται και να προλαμβάνονται παραβάσεις.
Δεν υπάρχει τίποτα, το τονίζω, που να αντιβαίνει στην κοινοτική Οδηγία και η όποια διακριτική ευχέρεια ασκείται εντός του πλαισίου και του πνεύματος της Οδηγίας είναι πλήρως εναρμονισμένη με το σχετικό υφιστάμενο ελληνικό και διεθνές πλαίσιο, όπως μας διαβεβαίωσαν εξάλλου και οι φορείς στη χθεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής.
Επειδή ο αριθμός των απαιτούμενων τροποποιήσεων για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας είναι μεγάλος, προτιμήσαμε τη σύνταξη νέου ενιαίου νομοθετήματος. Κατ’ εξαίρεση διατηρούνται, με ορισμένες τροποποιήσεις, οι διατάξεις που αφορούν την Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος της αρμόδιας αρχής στο κομμάτι των ποιοτικών ελέγχων. Ο ρόλος της αρμόδιας αρχής ενισχύεται, ενώ παρέχεται μόνο η δυνατότητα, όχι υποχρέωση, ανάθεσης συγκεκριμένων εξουσιών της στον επαγγελματικό φορέα και μάλιστα υπό τους όρους που θέτει η Οδηγία για εξασφάλιση της αναγκαίας αποφυγής συγκρούσεων συμφερόντων.
Συνοπτικά, με το νέο θεσμικό πλαίσιο, επανακαθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις για τη χορήγηση της επαγγελματικής άδειας σε ορκωτούς ελεγκτές λογιστές και σε λογιστικές εταιρείες. Για τη διατήρηση της άδειας τέθηκε σαν απαραίτητη προϋπόθεση η συνεχής εκπαίδευση μέσω σεμιναρίων.
Επανακαθορίζονται οι όροι εγγραφής των ορκωτών ελεγκτών λογιστών και ελεγκτικών εταιρειών στο δημόσιο μητρώο.
Τίθενται κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας, που εξασφαλίζουν την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα, την εμπιστευτικότητα και το επαγγελματικό απόρρητο κατά την εκτέλεση των καθηκόντων των ορκωτών ελεγκτών λογιστών και των ελεγκτικών εταιρειών.
Καθορίζονται τα ελεγκτικά πρότυπα, που θα πρέπει να ακολουθούνται, διασφαλίζοντας την υψηλή ποιότητα των υποχρεωτικών ελέγχων της Ένωσης.
Ανατίθεται αποκλειστικά στην ΕΛΤΕ η γενικότερη εποπτεία του συστήματος δημόσιας εποπτείας του ελεγκτικού επαγγέλματος. Η εποπτεία ενισχύεται με την ανάθεση στην ΕΛΤΕ αρμοδιοτήτων διενέργειας ερευνών και επιβολής κυρώσεων, όποτε εντοπίζονται παραβάσεις.
Εισάγονται ειδικές διατάξεις για την εφαρμογή των υποχρεωτικών ελέγχων στις οικονομικές καταστάσεις των οντοτήτων δημοσίου ενδιαφέροντος και περιγράφεται το θεσμικό πλαίσιο της Επιτροπής Ελέγχου, την οποία υποχρεωτικά πρέπει να διαθέτει κάθε οντότητα δημοσίου συμφέροντος.
Δικαίωμα διενέργειας υποχρεωτικού ελέγχου έχουν μόνο οι ορκωτοί ελεγκτές λογιστές ή οι ελεγκτικές εταιρείες, που έχουν λάβει επαγγελματική άδεια και είναι μέλη του ΣΟΕΛ, που είναι η μόνη επαγγελματική ένωση ορκωτών λογιστών με 25 χρόνια παρουσίας και έργου. Σεβόμαστε τις επαγγελματικές ενώσεις και σίγουρα έχουμε άλλη αντίληψη από τη δική σας, συνάδελφοι της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.
Η επαγγελματική άδεια χορηγείται από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΛΤΕ, η οποία καθορίζει τις διαδικασίες, τα δικαιολογητικά και τις λοιπές λεπτομέρειες για τη χορήγηση επαγγελματικής άδειας και την εγγραφή των ορκωτών λογιστών και ελεγκτικών εταιρειών στο δημόσιο μητρώο.
Ορίζονται και εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις, με τις οποίες είναι δυνατή η αναγνώριση ελεγκτικών εταιρειών, που έχουν λάβει άδεια σε άλλο κράτος - μέλος Ε.Ε. και επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα.
Ορίζονται οι προϋποθέσεις ανάκλησης της άδειας, καθώς και η υποχρέωση γνωστοποίησης της ανάκλησης αυτής στις αρμόδιες αρχές των κρατών - μελών.
Τίθεται το πλαίσιο των απαιτούμενων προσόντων και της εξεταστικής διαδικασίας για την άσκηση του επαγγέλματος του ορκωτού ελεγκτή λογιστή. Με απόφαση της ΕΛΤΕ καθορίζεται και αναπροσαρμόζεται το ειδικότερο περιεχόμενο των γνωστικών αντικειμένων για την προσαρμογή του στις εξελίξεις της ελεγκτικής και του ελεγκτικού επαγγέλματος.
Εξασφαλίζεται η ικανότητα πρακτικής εφαρμογής των απαιτούμενων θεωρητικών γνώσεων με την πραγματοποίηση πρακτικής άσκησης, υπό την εποπτεία ορκωτού λογιστή ελεγκτή για πέντε τουλάχιστον έτη, εκ των οποίων τα δύο, μετά το πέρας των εξετάσεων. Η ΕΛΤΕ έχει δικαίωμα να παρεμβαίνει κατά τη διαδικασία αυτή για να κρίνει το περιεχόμενο και την επάρκεια της πρακτικής άσκησης.
Να απαντήσω στον Εισηγητή της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ο οποίος αναφέρθηκε στο άρθρο 33, παράγραφος 13 του σχεδίου νόμου. Θα ήθελα να τονίσω πως το εν λόγω άρθρο του σχεδίου νόμου αντιστοιχεί στο άρθρο 32 της Οδηγίας και αφορά τις εταιρείες μη δημοσίου συμφέροντος και όχι στο άρθρο 24 του Κανονισμού, όπως ανέφερε στην ομιλία του ο κ. Βεσυρόπουλος. Το άρθρο 24 του Κανονισμού αναφέρεται στις εταιρείες δημοσίου συμφέροντος και μάλιστα αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα ακόμη και παρέκκλισης και όπως επιλέξαμε να μην κάνουμε χρήση αυτής της δυνατότητας για να έχουμε ένα αυστηρό πλαίσιο ελέγχου στις εταιρείες δημόσιου συμφέροντος, ώστε να υπάρχει δικαιοσύνη και διαφάνεια. Άρα, δεν παραβιάζεται το άρθρο 24, όπως εσφαλμένως αναφέρθηκε από τον κ. Βεσυρόπουλο.
Επίσης, αναφέρθηκε στο άρθρο 8 και είπε ότι η ΕΛΤΕ μπορεί με απόφαση του Δ.Σ. να αναθέσει την οργάνωση και εκτέλεση ή αμφότερα τα έργα αυτά στη ΣΟΕΛ. Δεν διάβασε μάλλον παρακάτω, όπου αναφέρει «…ή σε άτομα ή σε φορείς του εσωτερικού ή εξωτερικού, με αποδεδειγμένη γνώση και εμπειρία στα θέματα αυτά». Νομίζω, ότι έχετε μισή ανάγνωση στο θέμα.
Για τη διατήρηση της επαγγελματικής άδειας οι ορκωτοί λογιστές είναι υποχρεωμένοι να συμμετέχουν σε προγράμματα συνεχούς εκπαίδευσης, ενώ η διάρκεια και η επάρκεια του περιεχομένου των προγραμμάτων συνεχούς εκπαίδευσης και η επάρκεια των φορέων που τα παρέχουν, κρίνονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της ΕΛΤΕ.
Για το θέμα της πρακτικής άσκησης, όπου η Οδηγία ορίζει, πως πρέπει από τα πέντε συνολικά χρόνια τα δύο να είναι μετά το πέρας της εκπλήρωσης των μαθημάτων, η μεταβατική διάταξη του σχεδίου νόμου καλύπτει όσους έχουν ήδη ξεκινήσει διαδικασία πρακτικής άσκησης.
Θεσπίζονται οι αρχές επαγγελματικής δεοντολογίας και επαγγελματικού σκεπτικισμού, οι οποίες θα πρέπει να ακολουθούνται από τους ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές και τις ελεγκτικές εταιρείες. Ρυθμίζεται το καθεστώς που είναι απαραίτητο για να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία και η αντικειμενικότητα των ελέγχων. Θα πρέπει να είναι ανεξάρτητοι κατά τη διενέργεια των υποχρεωτικών ελέγχων και να αποφεύγεται σύγκρουση συμφερόντων. Δεν θα μπορούν να συμμετέχουν σε υποχρεωτικό έλεγχο αν έχουν επιχειρηματικό ή οικονομικό συμφέρον, στην οντότητα στην οποία διενεργείται ο έλεγχος.
Ρυθμίζεται το καθεστώς επαγγελματικής απασχόλησης πρώην ορκωτών-λογιστών από ελεγχόμενες οντότητες, στις οποίες είχαν διεξάγει υποχρεωτικό έλεγχο. Καθορίζονται τα θέματα εμπιστευτικότητας και επαγγελματικού απορρήτου. Οι ορκωτοί ελεγκτές-λογιστές, θα πρέπει να σέβονται τα δικαιώματα στην ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των πελατών τους. Οι ιδιοκτήτες συμμέτοχοι καθώς  οι διευθυντές μιας ελεγκτικής εταιρείας, δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στην διενέργεια ενός υποχρεωτικού ελέγχου με οποιοδήποτε τρόπο, που θα θέτει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία και την αντικειμενικότητα του ορκωτού ελεγκτή-λογιστή. Καθορίζεται η έννοια της αμοιβής που λαμβάνει ένας ορκωτός ελεγκτής-λογιστής ή η ελεγκτική εταιρεία για την διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου.
Το ύψος της αμοιβής και η διάρθρωση των  αμοιβών μπορούν να αποτελούν απειλή για την ανεξαρτησία του και θα πρέπει να υπάρχει η κατάλληλη εποπτεία από την ΕΛΤΕ, για να διασφαλίζεται η ποιότητα του ελέγχου. Γι’ αυτό κύριε συνάδελφε, δεν τους επιτρέπουμε να είναι κάτω από το 15% του προηγούμενου ελέγχου. Ορίζεται ότι η γενικότερη εποπτεία του συστήματος του περιοδικού ελέγχου ανατίθενται στην ΕΛΤΕ, ενώ η διοικητική μέριμνα για την εκτέλεση του ανατίθενται στο Συμβούλιο ποιοτικού Ελέγχου.
Αποκλειστικά αρμόδιο όργανο για την επιβολή κυρώσεων για κάθε παράβαση της νομοθεσίας και του ρυθμιστικού πλαισίου των υποχρεωτικών ελέγχων, ορίζεται το ΔΣ της ΕΛΤΕ στο οποίο την σύνθεση όταν συνεδριάζει σαν πειθαρχικό συμβούλιο, προστίθενται και δύο μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Συνοψίζοντας με την ενσωμάτωση της Οδηγίας δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα εξής, πρώτον στις οντότητες δημοσίου συμφέροντος (τράπεζες εισηγμένες και όσες ορίζονται με υπουργική απόφαση), λόγω του σημαντικού δημοσίου αντικτύπου της ο οποίος απορρέει από τη κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων τους ή από τη φύση των δραστηριοτήτων τους. Δεύτερον, στην ανεξαρτησία ελεγχόμενου ελεγκτή. Προβλέπεται μεταξύ άλλον, η τήρηση σχετικών αρχείων η έννοια του δικτύου.
Τρίτον, στην τήρηση κανόνων απορρήτου. Τέταρτον, στη δημόσια εποπτεία των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών μηχανισμών και τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων. Πέμπτον, στην προστασία των πληροφοριοδοτών. Έκτο, στις προϋποθέσεις αδειοδότησης και έβδομο,  στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος για τις μικρές επιχειρήσεις.
Θα λάβουμε υπόψη μας βέβαια και κάποια ζητήματα που έχουν μπει από τους εισηγητές των κομμάτων. Ενδεικτικά αναφέρω αυτό που έχει να κάνει με την τήρηση των αρχείων σε λιγότερο χρόνο, το επανεξετάζουμε και τα οποία θα τα φέρουμε στην  Ολομέλεια. Κατόπιν των ανωτέρω, πιστεύουμε ότι η ενσωμάτωση της εν λόγω Οδηγίας, κινείται  προς τη σωστή κατεύθυνση. Και θα συμβάλει θετικά στην αντιμετώπιση των ανωτέρω ζητημάτων.

Ευχαριστώ.