Επιστροφή

Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτου, στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, στη συζήτηση επί του σχεδίου νόμου «Κύρωση του Κρατικού Προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2016»

Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι, μόνο ένα σχόλιο για την προηγούμενη συζήτηση. Ο κύριος Βεζυρόπουλος δεν νομίζω ότι παρακολούθησε την συζήτηση για τα capital controls που είχαμε στην Ολομέλεια την Τρίτη. Εκεί εξήγησα ότι τα ελληνικά μου καλυτερεύουν περισσότερο και πιο γρήγορα από ό,τι τα οικονομικά της Ν.Δ. και ότι η πρόταση πως οι επιπτώσεις των capitals controls δεν είναι τόσο βαριές όσο περιμέναμε αρχικά, δεν είναι ίδιο με την πρόταση ότι δεν είχαν επιπτώσεις τα capital controls. Μπορείτε να ανατρέξετε στην συζήτηση που έγινε. Αυτό είπα. Ποτέ κανείς δεν είπε ότι δεν είναι σοβαρά.
Πάμε τώρα στον Προϋπολογισμό για τον οποίο ο Χρήστος Σταϊκούρας είπε ότι είναι αντιαναπτυξιακός και ενώ η Ελλάδα πηγαίνει προς ύφεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση «επιταχύνει προς τα εμπρός». Η πρόβλεψή του ΔΝΤ για το 2015 είναι για την Ευρωζώνη 1,5% και για το 2016 1,6%. Επιτάχυνση δεν το λες. Πιο πολύ θυμίζει κάποιον μεθυσμένο ο οποίος μετά από το μπαρ, πηγαίνοντας σπίτι με αργούς ρυθμούς, σκοντάφτει σε ένα πεζούλι και για λίγη απόσταση πηγαίνει λίγο πιο γρήγορα.
Όπως ξέρετε και αυτοί οι αριθμοί, οι πενιχροί αριθμοί, που είναι οι πιο χαμηλοί, μετά από μια παγκόσμια ύφεση, κρύβουν πολύ μεγάλες αποκλίσεις. Τέτοιες μεγάλες αποκλίσεις υπάρχουν πίσω από τα ευρωπαϊκά επίπεδα ανεργίας, όπου το 2016, η Κομισιόν, λέει ότι θα είναι 10,6% και για το 2017 προβλέπει μέσο όρο, 10,3. Ούτε αυτό το λες επιτάχυνση μείωσης της ανεργίας. Και πάλι, όπως είπα, υπάρχει μεγάλη απόκλιση.
Η Ελλάδα, βεβαίως, είναι μια από τις χώρες που είναι μέρος αυτής της απόκλισης, όπως θα περίμενε κανείς για μια χώρα που μετά το 2010, έχει χάσει 25% του Α.Ε.Π. της. Πολύ μικρό κομμάτι από αυτό, ελάχιστο, στοn τελευταίο χρόνο του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.. Επαναλαμβάνω, το 25%, που έχασε η ελληνική οικονομία, είναι ο αριθμός που θα πρέπει να έχετε πάντα στο νου σας και να σκέφτεστε ότι έγινε από τις κυβερνήσεις ΠΑ.ΣΟ.Κ., Ν.Δ., Οικουμενικής και ΠΑ.ΣΟ.Κ. με ΝΔ…
Τώρα, η Ελλάδα, βεβαίως, ξαναμπαίνει σε ύφεση και συνεχώς, αναδιαρθρώνονται και αλλάζουν αυτές οι προβλέψεις, προς τα πάνω. Τώρα, έχουμε φτάσει στο ότι αυτή η πρόβλεψη, μπορεί, για το 2015 να είναι το 0% και για το 2016 0,07%, όταν πριν από λίγους μήνες, προβλέπαμε ύφεση 2,6% και 2%, αντιστοίχως. Την ίδια στιγμή, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική τράπεζα, είναι πολύ μακριά από τον  πληθωριστικό στόχο του 2%.
Στην Ελλάδα όλοι θέλουμε να συμμετέχουμε και εμείς στη νομισματική χαλάρωση και είμαι πολύ αισιόδοξος ότι θα έχει συμμετοχή η Ελλάδα σε αυτό το πρόγραμμα, το 2016, αλλά ας  είμαστε όλοι και όλες ειλικρινείς, μιας και ακόμη δεν ξέρουμε ποια θα είναι η επίπτωση αυτής της νομισματικής χαλάρωσης στην ελληνική και ευρωπαϊκή οικονομία.
Με οποιοδήποτε ιστορικό προηγούμενο, η κεντρική ερώτηση που έχουμε δεν είναι γιατί η Ελλάδα, τώρα, είναι σε στασιμότητα, όταν η Ε.Ε. επιταχύνει προς τα εμπρός, αλλά γιατί ολόκληρη η ευρωζώνη, είναι σε αυτή την κατάσταση που είναι.
Έχει αυτό κάτι να κάνει  με την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, χρηματοοικονομική και οικονομική; Θα ήθελα να ξέρω, κάποια στιγμή, την άποψη των κομμάτων της Αντιπολίτευσης:  Έχει  ή δεν έχει να κάνει;
Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, είχα πει ότι τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, έδωσαν όλο το βάρος της χειροτέρευσης του 2015, στην Κυβέρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.. Μάλιστα, ο κ. Βορίδης, που του αρέσουν πολύ τα μεταφορικά σχήματα, είπε ότι δεν είχε κανένα ρόλο η Ν.Δ. και τα άλλα κόμματα. Όταν μίλαγαν για Grexit και για την καταστροφή που θα έρθει στην  Κυβέρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., έλεγε - πολύ ευγενικά και με αίσθημα συμπαράστασης προς την Κυβέρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. - ότι εμείς, απλά, τους λέγαμε ότι υπάρχει ένας τοίχος μπροστά και εσείς πατάτε το γκάζι.  Αυτό που δεν σας είπε όμως ο κ. Βορίδης είναι το ποιος έχτισε αυτόν τον τοίχο. Βήμα- βήμα, τούβλο- τούβλο  χτίστηκε αυτός ο τοίχος και χτίστηκε από τα κόμματα της Κεντροαριστεράς και της Κεντροδεξιάς,  για είκοσι χρόνια, για να μην μπορεί να αλλάξει.  Ερωτώ, λοιπόν, τα κόμματα της Ν.Δ. του Ποταμού και του ΠΑ.ΣΟ.Κ.:  αυτός το τοίχος, πρέπει να αλλάξει;  Πρέπει να έχουμε διαφορετική αρχιτεκτονική, οικονομική και χρηματοπιστωτική ή είναι αυτό κάτι που δεν το πιάνουμε  καθόλου και εδώ στην Ελλάδα, κάνουμε κριτική στον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και στην Κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-ΑΝ.ΕΛΛ. και όταν πάμε στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα ή στα άλλα ευρωπαϊκά κόμματα, λέμε: «τι ωραία τα κάνουμε στην Ευρωζώνη, τι ωραίος είναι αυτός ‘ο τοίχος’ και δεν πρέπει να αλλάξουμε τίποτα.». Επίσης και σε αυτό θα ήθελα μια απάντηση, την οποία είμαι σίγουρος ότι ο κ. Βορίδης θα μας δώσει.
Η χειροτέρευση της Ευρωζώνης, σε όρους ανάπτυξης, που μας παρουσίασε ο Πιέρ Μοσκοβισί, στο προηγούμενο Ecofin και στο προηγούμενο Eurogroup, όπου ήταν πολύ απαισιόδοξοι και δεν είχαν όλοι την αισιόδοξη προδιάθεση του κ. Σταϊκούρα, μας είπαν ότι είναι αποτέλεσμα της χειρότερης οικονομικής επίδοσης της Κίνας.
Όμως, είναι εξωγενές αυτό το φαινόμενο, δεν έχει καμία υποχρέωση η Ευρώπη να επηρεάσει τους ρυθμούς της παγκόσμιας ανάπτυξης; Το ξέρετε ότι η Ευρώπη πια δεν είναι μικρή, ανοικτή οικονομία όπως είναι η Γερμανία, που μπορεί να αδιαφορήσει για τις επιπτώσεις της δικής της πολιτικής στην παγκόσμια οικονομία και στην παγκόσμια ζήτηση. Δεν μπορεί η Ε.Ε. να λέει «κοιτάξτε πάμε χειρότερα, γιατί πάει χειρότερα η Κίνα». Γιατί εάν πάει χειρότερα η Κίνα έχει υποχρέωση η Ε.Ε. να πάρει μέτρα να το αντιστρέψει αυτό, γιατί η πολιτική της επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία. Πρέπει να σας πω ότι αυτά τα είπα στο Eurogroup και είπα επιπλέον ότι όταν υπάρχουν τόσο χαμηλά επιτόκια στις Βόρειες χώρες, είναι δυνατόν να μην υπάρχουν επενδυτικά project με τόσο χαμηλά επιτόκια που να μην έχουν θετική καθαρά παρούσα αξία;  που θα μπορούσαν να τονίσουν τη ζήτηση να βοηθήσει και την παγκόσμια οικονομία, αλλά και τις οικονομίες του Νότου; Είναι δυνατόν να μην υπάρχει πίεση προς τις χώρες του Βορρά που έχουν πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών; Και αν το μείωναν αυτό το ισοζύγιο πάλι θα βοηθούσε και τον υπόλοιπο κόσμο, που πάει σε ύφεση και στην Ευρώπη; Γι’ αυτά έχουν τα κόμματα της Αντιπολίτευσης να πουν κάτι; Είναι κάτι που πρέπει να συνεχίζω να το λέω ή πρέπει να πηγαίνω στο  Eurogroup και να έχω και μια εντολή απ’ όλες τις πτέρυγες της Βουλής; Να συνεχίζω να λέω αυτά τα πράγματα που λέω στο Eurogroup ή να λέω ότι καλά κάνουν τα κόμματα της Λαϊκής Δεξιάς και δεν αλλάζουν αυτήν την Ευρώπη; Θα ακούσω τα επιχειρήματα με πολύ μεγάλη προσοχή και μου φαίνεται θα είναι πολύ χρήσιμα στην Ολομέλεια της Βουλής, όταν επιστρέψω. Έβαλα και ένα άλλο θέμα στο Eurogroup, γιατί έγινε μια συζήτηση στην τελευταία συνεδρίασή του για όλους τους προϋπολογισμούς όλων των χωρών είτε είναι μέσα στην Ευρωζώνη είτε δεν είναι. Ήταν διάφορες κατηγορίες: ήταν οι οικονομίες που πήγαν πολύ καλά με τους δημοσιονομικούς κανόνες και δεν είχαν κανένα πρόβλημα. Κάποια άλλη κατηγορία ομαδοποίησης χωρών που είχαν κάποια προβλήματα και κάποιες άλλες χώρες που ήταν ιδιαίτερα προβληματικές, γιατί είχαν μεγάλα ελλείμματα. Και είπα σε εκείνη  τη συνεδρίαση, ότι -αντιθέτως με αυτό που λέει η Κομισιόν-οι χώρες που έχουν μεγαλύτερη συμμόρφωση, άρα έχουν λιγότερο πρόβλημα, θα έπρεπε να έχουν λιγότερο έπαινο από αυτές που είναι στο όριο. Γιατί αυτές που είναι στο όριο βοηθάνε τη ζήτηση στο επίπεδο της Ε.Ε.- ενώ οι άλλες βοηθούν μόνο τον εαυτό τους- να πάρουν ένα μπράβο από την Κομισιόν. Και εμάς στην Ελλάδα  και στις άλλες χώρες που είναι ελλειμματικές, αν αυτές οι άλλες χώρες που είναι τα «καλά παιδιά», είχαν πιο επεκτατική  πολιτική, θα ήταν καλύτερος και πιο εύκολος αυτός ο προϋπολογισμός. Να συνεχίσω να το λέω αυτό το επιχείρημα ή να μην το λέω; Κα εδώ θα σας ακούσω με μεγάλη προσοχή και θα επανέλθω στην Ολομέλεια κύριε Βορίδη.
Αλλά για όλα αυτά τα θέματα  υπάρχει ένας επαρχιωτισμός στα κόμματα της Αντιπολίτευσης. Από την αρχή μας είπατε, ότι για την ελληνική κρίση μη λέτε ότι  φταίνε συνέχεια οι ξένοι. Σωστό είναι αυτό. Δεν φταίνε για όλα οι ξένοι. Και πρέπει πολλά πράγματα να αλλάξουμε, αλλά να μην πάμε και στο άλλο άκρο και να μην έχουμε καμία συμβολή στο τι γίνεται στην Ευρώπη και τι γίνεται σε αυτήν την οικονομική και χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική. Για όλα αυτά πρέπει να έχουμε μια άποψη. Και όπως ξέρετε και αυτές οι προβλέψεις που σας είπα για την Ε.Ε., τώρα μάλλον θα χειροτερέψουν είτε λόγω του προβλήματος που έχουμε με τους πρόσφυγες είτε λόγω του προβλήματος που έχουμε με  την τρομοκρατία. Και εκεί θα τεθεί ένα ερώτημα σε όλα τα κόμματα της Αριστεράς, της Δεξιάς, πώς θα αντιδράσουμε σε αυτά τα φαινόμενα.  Με πλουραλισμό; Με ανεκτικότητα; Με δημοκρατία; Με αλληλεγγύη, που μας βολεύει ως  Ελλάδα, όχι μόνο γιατί έχουμε αυτές τις αξίες, αλλά επειδή η αλληλεγγύη που θα φανεί μέσα από τους πρόσφυγες και μέσα από την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, μπορεί να επηρεάσει και την αλληλεγγύη στα οικονομικά, που τη χρειαζόμαστε τόσο πολύ; Αυτά είναι τα μεγάλα ζητήματα που θα επηρεάσουν και την πορεία αυτού του προϋπολογισμού.
Αυτός ο προϋπολογισμός που σας καταθέτουμε δεν είναι επιτακτικός. Αυτό είναι σίγουρο. Το δέχομαι αυτό. Ούτε έχουμε πει ότι είναι επιτακτικός. Μου κάνει εντύπωση ότι η κυρία Μπακογιάννη το έβαλε αυτό το θέμα, γιατί εγώ πάντα νόμιζα ότι οι νεοφιλελεύθεροι θεωρούσαν ότι δεν πρέπει να είναι επιτακτικοί οι προϋπολογισμοί, γιατί η πραγματική ανάπτυξη έρχεται από προσφορά και από τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, στην αγορά προϊόντων, αλλά φαντάζομαι ότι κάτι άλλο θα έχει στο νου της.
Ξέρουμε, όμως, επίσης ότι και η Αριστερά περίπου λέει το ίδιο. Εμείς δεν θεωρούμε ότι η μεγάλη ανάκαμψη θα έρθει μέσα από τη ζήτηση. Αυτό που θα κάνουμε θα ελευθερώσει τη ζήτηση, θα μας δώσει χρόνο, θα λειτουργήσει το σχέδιό μας και ο οδικός χάρτης, που θα έχει την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, την πρώτη αξιολόγηση, την αντιμετώπιση του χρέους, θα μας δώσει λίγο χρόνο, όπου η συμπιεσμένη ζήτηση θα ελευθερωθεί, αλλά αυτό θα είναι για να μπορούμε να παρουσιάσουμε το αναπτυξιακό μας πρόγραμμα το 2016 και εκεί θα είναι το μεγάλο τεστ  αν η Ελλάδα θα μπορέσει να βγει από αυτή την κρίση με διαφορετικές πολιτικές.
Δεν θα πω πολλά για την πρώτη αξιολόγηση. Σας είχα ενημερώσει στη Βουλή πού βρισκόμαστε. Να πω, όμως, για την ανακεφαλαιοποίηση και για το χρέος πριν πω κάποιες περισσότερες λεπτομέρειες για τον προϋπολογισμό.
Ακούσαμε πάρα πολλά για την ανακεφαλαιοποίηση και πόσο καταστροφική ήταν αυτή η ανακεφαλαιοποίηση σε σχέση με τις πρώτες προηγούμενες ανακεφαλαιοποιήσεις. Να σας πω μερικά στοιχεία και μερικές προσεγγίσεις που ίσως είναι καλό να τις κρατάμε στο νου μας.
Πρώτον, ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ολοκλήρωσε μια πολύ μεγάλη δύσκολη και σύνθετη διαδικασία. Οι κεφαλαιακές ανάγκες μετά από τη μετατροπή, πολλές φορές κάποιων ομολόγων σε μετοχές ήταν πάνω από 10 δισ.. Είναι πολύ μεγάλος αριθμός με οποιοδήποτε στάνταρ έχετε. Είναι πολύ μεγάλος αριθμός για την ελληνική οικονομία. Είναι πολύ μεγάλος αριθμός, δεδομένου ό,τι έχουμε πει για την ευρωπαϊκή οικονομία και είναι πολύ μεγάλος αριθμός, αν σκεφτείτε ότι και οι τέσσερις τράπεζες, έψαχναν για χρήματα την ίδια στιγμή.
Δεύτερον και οι τέσσερις τράπεζες κατάφεραν να πάρουν και να καλύψουν το βασικό σενάριο. Δύο τράπεζες, η Alpha και η Eurobank, κατάφεραν να καλύψουν όχι μόνο το βασικό σενάριο, αλλά και το δύσκολο σενάριο. Δύο τράπεζες που ήταν σε μεγάλο ρίσκο μέχρι πριν από δέκα ημέρες να πάνε προς εκκαθάριση και η Εθνική και η Πειραιώς, το απέφυγαν αυτό.
Τι μπορούσαμε και τι καταφέραμε να κάνουμε σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες; Ξέρετε ότι για την τιμή, που τόσα ακούσαμε στη Βουλή και στη συζήτηση για τα capital controls την Τρίτη, με τον ευρωπαϊκό νόμο δεν μπορεί να την επηρεάσει ούτε το Κράτος ούτε οι ίδιες οι τράπεζες. Άρα δεν είναι κάτι που ήταν μέσα στην πολιτική μας, που θα μπορούσαμε να κάνουμε.
Άρα, τούτων δοθέντων, ότι καταφέραμε να χρειαστούν από το Κράτος μόνο 5,7 δισ., ενώ εν δυνάμει έχουμε δανειστεί 25 δισ., είναι μια μεγάλη επιτυχία και μειώνει αντιστοίχως το χρέος. Είναι ένα ζήτημα τι θα γίνουν αυτά τα χρήματα, είναι ένα ζήτημα προς διαπραγμάτευση τι σημαίνει για το ταμείο ιδιωτικοποιήσεων και επενδύσεων για το οποίο θα μιλήσω ξανά όταν αυτό θα είναι ένα θέμα που θα συζητηθεί με τους θεσμούς.
Τώρα θέλω να πω για την κρατική συμμετοχή στην ανακεφαλαιοποίηση.
Το πρώτο είναι, ότι 25% οποιασδήποτε έλλειψης κεφαλαίου θα προσφερθεί μέσα από νέες μετοχές.
Το δεύτερο είναι, ότι η συμμετοχή του κράτους θα είναι στην ίδια χαμηλή τιμή, άρα το άλλο μέρος του ίδιου νομίσματος που δώσατε τόσο μεγάλη έμφαση, ότι είναι εξευτελιστικά χαμηλά η τιμή, δίνει τη δυνατότητα στο 25% να έχει συμμετοχή σε αυτήν την τιμή.
Επιπλέον, η επιρροή που θα έχουμε στις τράπεζες συνεχίζεται και μέσα από το Cocos, αυτές που έχουν μετατραπεί, όπως στην περίπτωση της Εθνικής ή στις προνομιακές μετοχές στην περίπτωση της Eurobank.
Πρέπει – και αυτό δεν το έχετε, είτε δεν το σημειώσατε, είτε ξεχάσατε να το σημειώσετε γιατί βιαζόσασταν να κάνετε κριτική - πολλές από αυτές τις μετοχές που έχουμε και στις τέσσερις τράπεζες που έχει το ΤΧΣ, έχουν το δικαίωμα βέτο σε όλα τα σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες. Φαντάζομαι, ότι ξεχάσετε την Τρίτη να το αναφέρετε αυτό, όταν λέγατε ότι έχουμε δώσει όλες τις τράπεζες.
Συγκεκριμένα, στην Eurobank μετά από το Dilution έχουμε, παρόλα αυτά, κρατήσει 950 εκατομμύρια από προνομιακές μετοχές. Εκεί φαίνεται πόσο σωστή ήταν η απόφασή μας, όταν είχαμε την επιλογή να πάμε με τον παλαιό νόμο και να μετατρέψουμε τις προνομιακές μετοχές στον μέσο όρο της τιμής των τελευταίων δώδεκα μηνών ή να μην τις μετατρέψουμε και να είναι  μέρος του Bay Link.
Μετά από  όλα αυτά και μετά τα αποτελέσματα που θα βγάλει η Εθνική Τράπεζα νομίζω, ότι θα έχουμε και αρκετά μεγάλο ποσοστό στην Εθνική Τράπεζα.
Θα πω και κάτι τελευταίο, που είπα και χθες στην Επιτροπή. Πριν γίνει η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης, έγραψα ένα γράμμα στους επικεφαλής και των τεσσάρων Τραπεζών, που τους είπα, ότι είναι πολύ σημαντική ηθική υποχρέωση να κάνουμε πρόσφορες μετοχές και στην εγχώρια αγορά.
Μόνο δύο από αυτές τις Τράπεζες  το έχουν κάνει και, από αυτό το βήμα νομίζω ότι όλοι πρέπει να πούμε, ότι και οι άλλες δύο Τράπεζες, που από ευγένεια δεν ονομάζω αυτή τη στιγμή, θα πρέπει γρήγορα στην ίδια τιμή να κάνουν προσφορά μετοχών στην εγχώρια αγορά. Πάλι αυτό είναι η άλλη μεριά του ίδιου νομίσματος της χαμηλής τιμής, γιατί μπορούν Έλληνες ιδιώτες να μπουν και να πάρουν μετοχές σε αυτή την χαμηλή τιμή.
Πάμε τώρα στο θέμα του χρέους, που έχουμε και εδώ κάποιες μικρές διαφορές με τον Χρήστο Σταϊκούρα, ο οποίος μας είπε, ότι δεν είναι σωστό που θα είμαστε η πρώτη Κυβέρνηση που βάζει σοβαρά αυτό το θέμα. Μάλιστα αναφέρθηκε σε μια Έκθεση του Δ.Ν.Τ., η οποία λέει ότι ήταν βιώσιμο το χρέος μέχρι το 2014 και μετά άλλαξαν τα πράγματα. Βέβαια, δεν μας είπε ότι άλλαξαν τα πράγματα από το καλοκαίρι του 2014 μέχρι το καλοκαίρι του 2015. Άρα, μισή η περίοδος που ήταν ΠΑ.ΣΟ.Κ. - Ν.Δ. και μισή η περίοδος δική μας.
Θα ήθελα να σας εξηγήσω την πολιτική του Δ.Ν.Τ. για να την καταλάβετε και να την καταλάβει και ο κ. Σταϊκούρας.
Το Δ.Ν.Τ. έχει το εξής πρόβλημα:
Ήξερε πολύ γρήγορα ότι το ελληνικό πρόγραμμα δεν βγαίνει.
Ήξερε, ότι για να βγει, έβγαλε «χαζά» πλεονάσματα για να μπορεί να πείσει, ότι αυτό το πρόγραμμα βγαίνει, όμως δεν μπορεί να το πει αυτό ανοικτά, γιατί δεν μπορεί το Δ.Ν.Τ. να συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα που δεν είναι βιώσιμο.
Οπότε αυτή η Έκθεση λέει, ότι μέχρι το καλοκαίρι του 2014 ήταν βιώσιμο - δεν το πιστεύει, αλλά το γράφει.
Μετά από το καλοκαίρι του 2014 για να δείξει, ότι υπάρχει μια ισορροπία μεταξύ των κομμάτων και των κυβερνήσεων, λέει « το μισό κακό στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. - Ν.Δ., τα μισό κακό στον ΣΥΡΙΖΑ» και γι αυτό πιέζει τους Ευρωπαίους να δώσουν μια πολύ γενναιόδωρη λύση στο ελληνικό χρέος.
Αυτή είναι η πραγματικότητα. Η πραγματικότητα, από αυτή την Έκθεση του ΔΝΤ είναι ότι κρύβει το γεγονός ότι ποτέ δεν ήταν βιώσιμο το ελληνικό χρέος, και γι αυτό κρύβει επίσης ότι ήξερε ότι το PSI δεν δούλεψε και νομίζω, ότι  όποιος έχει ασχοληθεί με την πολιτική του ΔΝΤ, θα έλεγε περίπου το ίδιο. Είμαι σχεδόν σίγουρος, όποιον αναλυτή ρωτήσετε ότι μετά από το 2011 και μετά από το PSI, το ΔΝΤ είχε αυτή την άποψη. Ότι πρέπει να γίνει και άλλη αναδιάρθρωση του χρέους, γιατί δεν είχε δουλέψει το PSI.
Το ΔΝΤ όταν κάνει αναδιάρθρωση του χρέους, όταν κάνει ένα πρόγραμμα τι είναι εκείνο που κάνει πρώτα; Πρώτα κάνει αναδιάρθρωση, μετά κάνει υποτίμηση και μετά κάνει το πρόγραμμα λιτότητας. Αυτό κάνει σε όλες τις άλλες χώρες. Εμείς, δεν είχαμε ούτε την υποτίμηση, αντιθέτως, είχαμε σφιχτή νομισματική πολιτική και δεύτερον, δεν έγινε αναδιάρθρωση πρώτα. Άρα έκαναν κάτι που δεν έχουν κάνει ποτέ και οι πιο πολλοί οικονομολόγοι ξέρουν ότι δεν θα βγει ποτέ. Γιατί όλη η λογική του ΔΝΤ είναι: Πρώτα κανείς την αναδιάρθρωση, μετά κανείς την υποτίμηση για να ισορροπήσει το σφικτό δημοσιονομικό και να υπάρχει χαλαρότητα νομισματική, και αυτή είναι η ελπίδα να ξεφύγει μια χώρα. Δεν συμφωνώ με αυτά τα προγράμματα, πριν πει ο κ. Καραθανασόπουλος τίποτα,  αλλά αυτή ήταν η λογική. Αυτό το πρόγραμμα που είχαμε εμείς το 2010 δεν είχε ούτε καν αυτή τη λογική.
Τι είναι, όμως, στην ουσία, ποιο θα είναι το πρώτο πράγμα που θα βάλει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για να μην κοιτάμε προς τα πίσω; Ποια  είναι η ουσιαστική λύση που θα πρέπει να συμφωνήσουμε ότι χρειάζεται η χώρα; Δεν μπορεί η χώρα και δεν θα πάει μπροστά η χώρα, αν, όπως λένε οι Αμερικανοί, « … κλωτσήσουμε τον τενεκέ κάτω στο δρόμο» [to kick the can down the road, σημαίνει να μεταφέρουμε την απόφαση/το πρόβλημα για αργότερα, για άλλη στιγμή].  Δηλαδή, αν οι επενδυτές όταν γίνει η συζήτηση μετά από την πρώτη αξιολόγηση, θεωρούν ότι η κρίσιμη στιγμή δεν είναι ο Ιανουάριος, ο Φεβρουάριος του 2016, αλλά είναι το καλοκαίρι του 2016 ή τον χειμώνα του 2016 ή το 2017, τίποτα δεν θα αλλάξει. Και δεν θα αλλάξει, γιατί αν οι ευρωπαίοι σου δώσουν μια λύση για δύο χρόνια, και το μεγάλο τεστ είναι μετά από δύο χρόνια, κανένας δεν θα επενδύσει παραπάνω από δύο χρόνια. Αν σου δώσουν μια λύση για τέσσερα χρόνια, θα επενδύσουν για τέσσερα χρόνια.
Έτσι είναι η λογική των αγορών. Η λογική των αγορών είναι ότι εγώ επενδύω με έναν ορίζοντα, που ξέρω ότι έχω ένα καθαρό τοπίο και δεν περιμένω εκπλήξεις. Αν εσύ δώσεις μια λύση που το 2018 π.χ., θα είναι η μεγάλη απόφαση για το ελληνικό χρέος, τότε θα επενδύσουν όσοι επενδύσουν βραχυπρόθεσμα κι όχι αυτό που χρειάζεται στην Ελλάδα, δεν θα έχουμε την ανάπτυξη που περιμένουμε ,γιατί δεν θα έχουμε τις επενδύσεις που περιμένουμε και πάλι θα έχουμε μια οικονομική αβεβαιότητα, που θα επηρεάσει την πολιτική αβεβαιότητα και θα συνεχιστεί αυτός ο κύκλος. Αυτό είναι η βασική μας διαφορά: Ότι εμείς διαπραγματευόμαστε και θα διαπραγματευτούμε γι αυτό. Μέσα σ αυτό υπάρχουν πάρα πολλές λύσεις, άμα υπάρχει καλή πίστη. Δηλαδή, αυτό το πρόβλημα μπορεί να λυθεί με πολλές τεχνικές λύσεις, άμα υπάρχει καλή πίστη  και αντίστροφα βέβαια, σε όλες τις λύσεις μπορεί να δει κάποιος πρόβλημα, αν δεν υπάρχει αυτή η καλή πίστη.
Έχω ξοδέψει αρκετό χρόνο για αυτά τα ζητήματα, γιατί νομίζω ότι αυτό απαντά στο ερώτημα της κυρίας Μπακογιάννη για την στρατηγική μας, «πώς θα ξεφύγουμε από αυτή την κρίση». Για τα οικονομικά του προϋπολογισμού σας εξήγησα ήδη, για να καθησυχάσω τον κ. Καραθανασόπουλο ξανά, ότι δεν είμαστε Κεϋνσιανοί. Όπως σας έχω πει κι άλλη φορά, κύριε Καραθανασόπουλε, υπάρχει μια σύγκλιση πολλών νεοφιλελεύθερων και μαρξιστικών απόψεων τον τελευταίο καιρό, γιατί αν διαβάσετε οικονομολόγους σαν τον Larry Summers, που είναι ως καθεστώς στην Αμερική, λέει ότι «το μεγάλο πρόβλημα στην Ευρώπη και στην Αμερική δεν είναι ότι δεν υπάρχει χρηματοδότηση, δεν είναι ότι δεν υπάρχει ζήτηση, αλλά ;oti δεν υπάρχουν αρκετά κερδοφόρα projects». Δεν το λέει με τους όρους που θα το λέγατε εσείς ότι δεν υπάρχει ο ρυθμός κέρδους που χρειάζεται για να γίνουν επενδύσεις, αλλά αυτό λέει στην ουσία. Στην ουσία μας λέει, ότι χωρίς μια διαφορετική πολιτική με πολλές μεγάλες επενδύσεις, όπως έγιναν μετά τον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε υποδομές δεν θα ξαναβγούμε από αυτή την κρίση.
Άρα, η ευρωπαϊκή Αριστερά οφείλει να οραματιστεί μια στρατηγική που προσπαθεί να απαντήσει με δικούς της όρους σε αυτό το πρόβλημα: ότι το κεφάλαιο και ο καπιταλισμός αυτή τη στιγμή έχει πάρα πολλά χρήματα που δεν επενδύονται. Ο Summers το λέει “savings”, δηλαδή ότι έχουμε υπερβάλλουσες αποταμιεύσεις. Εσείς θα το λέγατε διαφορετικά, αλλά δεν είναι πολύ διαφορετικό εάν το σκεφθείτε αυτό. Άρα, το ζητούμενο είναι, ποιο αναπτυξιακό μοντέλο μπορεί να έχει η Αριστερά που αρχίζει να πατά σε αυτά τα ζητήματα.
Να πω λίγα πράγματα για τις επενδύσεις που προσπαθήσαμε να προστατεύσουμε όσοι μπορούσαμε, μέσα στα όρια που έγιναν με τη συμφωνία. Οι δαπάνες του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων του 2016 προβλέπεται να φθάσουν στα 6.750.000, αυξημένα κατά 350.000.000 ευρώ ή 5,2 σε σχέση με την εκτέλεση του 2015. Αυτή είναι μια σαφής ένδειξη της πρόθεσης της κυβέρνησης να προωθήσει την αναπτυξιακή πολιτική από το 2016 και έπειτα. Πολλά θα εξαρτηθούν όπως ξέρετε από το πόσο γρήγορα μπορούμε να φέρουμε κάποιες επενδύσεις μέσα από το σχέδιο Γιούνγκερ.
Το αφήνω αυτό για να πάω στα κοινωνικά κομμάτια, γιατί δεν έχω τόσο πολύ χρόνο. Είναι νομίζω αξιοσημείωτο για τις κοινωνικές προτεραιότητες της κυβέρνησης, ότι οι δαπάνες του 2015 για κοινωνική προστασία ήταν 500.000.000 σε σχέση με τους στόχους παρά τις δυσκολίες που έχουμε. Νομίζω ότι και το 2016 έχουμε και παρόμοιους στόχους, που προσπαθούμε να κρατήσουμε τον κοινωνικό προϋπολογισμό. Το ταμειακό ισοζύγιο του ενοποιημένου κοινωνικού προϋπολογισμού θα διαμορφωθεί για το 2015 σε έλλειμμα ύψους  950.000.000 ευρώ, έναντι στόχου ελλείμματος ύψους 898.000.000 ευρώ. Στον προϋπολογισμό για το 2016 προβλέπεται να διαμορφωθεί το έλλειμμα λίγο πάνω από τα 2 δις. Η απόκλιση αυτή οφείλεται κυρίως στην αύξηση δαπανών, που αφορούν προνοιακές παροχές, προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών των δημοσίων νοσοκομείων. Αυτό δείχνει την προτεραιότητα της κυβέρνησης στη στήριξη της δημόσιας υγείας, ενώ παράλληλα λαμβάνονται μέτρα και στον περιορισμό της σπατάλης και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών.
Κλείνοντας, θέλω να πω λίγα πράγματα για τη φορολογία, γιατί και εκεί υπάρχουν πολλά μέτρα που προσπαθούν να δείξουν το κοινωνικό προφίλ της κυβέρνησης. Αν με ρωτήσετε γενικώς, αν υπάρχει μεγάλη και δύσκολη φορολογία, είναι προφανές ότι υπάρχει και ήταν από τα πράγματα που ήταν μέσα στη συμφωνία. Νομίζω όμως, ότι είναι λίγο παραπλανητική η εικόνα του προϋπολογισμού. Γιατί, όπως, ξέρετε, όταν διαπραγματευόμαστε για τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά, αυτά τα μέτρα που οι θεσμοί λένε παραμετρικά μέτρα, δεν μας επιτρέπουν να τα βάλουμε στον προϋπολογισμό. Αυτά είναι τα κακά νέα. Τα καλά νέα είναι όμως, όταν μας λένε για παράδειγμα : «απλοποιείστε το ΦΠΑ για να βοηθήσετε στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, αλλά μην προβλέψετε στον προϋπολογισμό, τι αναμένεται από αυτή την αύξηση της εισπραξιμότητας του ΦΠΑ». Τα καλά νέα είναι ότι αν και όταν υπάρχει αύξηση της εισπραξιμότητας θα μπορούμε να μειώσουμε τους συντελεστές του ΦΠΑ.
Δεν έχω χρόνο να σας πω όλα τα πράγματα που έχουμε κάνει, που έχουν κοινωνικό αντίκτυπο και αναδιανεμητική πρόθεση στη φορολογία. Να πω μόνο λίγα, όπως, την αύξηση ορίων και την άσκηση ποινικής δίωξης για χρέη προς το δημόσιο, την αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης από υποθέσεις μικρής αξίας και την επιτάχυνση της διαδικασίας για οφειλές μεγάλους ύψους. Έχουμε την τροποποίηση του κώδικα φορολογίας εισοδήματος, ώστε να μην επιβαρύνονται με φόρο τεκμηρίων όσοι εμφανίζουν εισόδημα έως 9.500 ευρώ από μισθωτές υπηρεσίες ή από κεφάλαια ή από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και έχουμε πάρα πολλά άλλα πράγματα. Η ουσία, όμως, είναι ότι στην είσπραξη των φόρων λύνονται πολλά πράγματα, τα αποτελέσματα των οποίων θα δείτε το 2016 και το 2017 και νομίζω ότι η εμμονή των θεσμών να μη μας επιτρέπουν αυτά τα ποσά να φανούν στον Προϋπολογισμό έχει κάποια σχέση με αυτά που είχαμε ακούσει από προηγούμενες κυβερνήσεις και προηγούμενες υποσχέσεις για την πάταξη της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν υποστήριξα και δεν πανηγύρισα. Έγινε μια συζήτηση την Τρίτη ότι πανηγυρίζω για τα capital controls και τον Προϋπολογισμό. Αυτός ο Προϋπολογισμός είναι ένας δύσκολος Προϋπολογισμός. Είναι κομμάτι της στρατηγικής του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και είναι μόνο ένα κομμάτι μαζί με όλα τα άλλα που προσπάθησα να σας πω, που είναι και η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης και η συζήτηση για το χρέος και το αναπτυξιακό μας μοντέλο, το οποίο, όπως ξέρετε, πρέπει να το παρουσιάσουμε το 2016. Δεν έχει κανένας υποχρέωση να πανηγυρίζει σε αυτές τις δύσκολες κοινωνικές συνθήκες, αλλά δεν έχει κανείς δικαίωμα να μην αναγνωρίσει ότι για πρώτη φορά έχουμε μια Κυβέρνηση με έναν οδικό χάρτη.
Αν θα «της βγει» αυτός ο οδικός χάρτης, εξαρτάται από πάρα πολλά πράγματα. Μερικά πράγματα μπορούμε να τα επηρεάσουμε, πολλά πράγματα μπορούμε να τα σπρώξουμε, πολλά πράγματα μπορούμε να τα βελτιώσουμε, αλλά υπάρχουν και πράγματα που είναι εκτός της δικής μας επιλογής στην παγκόσμια οικονομία και στους συσχετισμούς δυνάμεων στην παγκόσμια πολιτική που θα επηρεάσουν το μέλλον αυτής της χώρας. Νομίζω, όμως, ότι αυτόν τον οδικό χάρτη αξίζει να τον συζητήσουμε για αυτό που είναι με επιχειρήματα και θα περιμένω αντεπιχειρήματα για όλη την γκάμα των θεμάτων που βάζει αυτός ο Προϋπολογισμός.